Obraz Chryzantema

O czym opowiada spirala płatków na Obrazach Chryzantema

Dlaczego płatki zwijają się ku sercu na Obrazie Chryzantemy ?

Zbliż się do Obrazu Chryzantemy i spójrz na środek kwiatu: płatki nigdy nie leżą płasko, zwijają się w rogi i wchodzą do środka jak spirala, która się zamyka. To nie jest łatwość malarza. To, co myślimy za jeden kwiat, to w rzeczywistości kapitule, zestaw setek drobnych kwiatów w listewkach, a wieki selekcji ogrodniczej preferowały odmiany zwinięte, których każda listewka wygina się do wewnątrz. Obraz po prostu podąża za architekturą, którą ogrodnicy cierpliwie stworzyli.

To zwijanie zmienia sposób patrzenia na ścianę. Otwarty kwiat rozprasza wzrok na promienie; tutaj każdy płatek przyciąga wzrok do środka, a oko obraca się zamiast ślizgać. To daje tym obrazom ich spiralny układ, wolniejszy, niemal hipnotyczny, i wyjaśnia, dlaczego zauważamy je po tygodniach współistnienia. W pomieszczeniu, przez które tylko przechodzimy, zatrzymują na kilka sekund więcej niż przeciętnie, a te sekundy wystarczają, aby zmienić atmosferę fragmentu ściany.

Na tych obrazach łodyga wygina się w stronę najcięższego kapitula

Nic nie rośnie prosto w Obrazach Chryzantema: łodygi się pochylają, krzyżują w kształcie X, czasami wystają poza ramę od dołu, a kwiat spogląda ukośnie zamiast w nas. Podążaj wzrokiem za łodygą – zawsze prowadzi cię do zbyt dużego dla niej kielicha — to roślina dyktuje warunki, tradycyjna uprawa usuwa dodatkowe pąki , aby skupić cały sok w jednym kwiatku. Malarze uczynili z tego ograniczenia zasadą: te ukośne linie nadają płótnom ruch, którego nigdy nie miałyby pionowe kwiaty.

Pierzaste liście, jedyna ciemna strefa Obrazu Chryzantema

Przychodzi się po kwiat, zostaje się dla liści. W Obrazie Chryzantema są one głęboko klapowane, niemal poszarpane, a malarze przedstawiają je albo jako ciemne sylwetki, albo w niebieskozielonym odcieniu, który pojawia się tylko w świetle padającym z tyłu. Ten wyraz jest znakiem botanicznym rośliny: pozwala ją rozpoznać nawet bez jednego otwartego kwiatu. Na płótnie pełni inną rolę: dostarcza cienia i nerwowości, które zapobiegają słodkości róż i fioletów, oraz strukturuje obraz tak, jak zrobiłby to rysunek liniowy.

Czego Obrazy Chryzantema zawdzięczają kartom z herbarium

Skąd ten kolor beżowy starego papieru, który powraca w każdym Obrazie Chryzantema?

Brak wazonu, brak stołu, brak cienia: w dobrej połowie Obrazów Chryzantema kwiat pływa na lekko nierównym beżu, poprzeczanym jasnymi plamami i widocznymi włóknami, jak liść zbyt długo przechowywany. Zobacz krawędzie: kolor tam trochę ciemnieje, dokładnie tak, jak papier pożółkły od światła. To tło nie jest dekoracyjne, cytuje zbiory ogrodnicze z XIX wieku, w których zapisywano każdą nową odmianę ręcznie i umieszcza kwiat na stronie, a nie w pokoju.

Kielichy te są malowane płasko, nigdy nie widziane z perspektywy

W tych Obrazach Chryzantema jest coś spłaszczonego, w dosłownym tego słowa znaczeniu. Łodygi rozkładają się na jednej płaszczyźnie, liście są przedstawione frontalnie, a kwiat jest widoczny z trzech ćwierci lub z przodu, ale nigdy z perspektywy: dokładnie w pozycji, w jakiej botanik układa roślinę przed przesunięciem jej pod prasa. To powstrzymanie nie jest osłabieniem, wynika z dyscypliny – pokazywanie wszystkich organów jednym spojrzeniem – i tworzy obrazy o rzadkiej czytelności.

To uprzedzenie ma bezpośredni wpływ na ścianę. Klasyczny martwy natury zagłębia przestrzeń i wymaga odstępu; te płótna pozostają na powierzchni i można je oglądać z tak bliska, jak się chce. Można więc żyć z nimi blisko, w wąskim korytarzu lub na już zajmowanym fragmencie ściany, bez tego, że obraz by się ukrył. Zachowują się raczej jak powiększona strona, a strona jest blisko oczu.

Rdza, kurkuma, wino: jesień mieści się w samej płatku

Brak mgły, brak leśnego poszycia, brak liści na ziemi: a jednak Obrazy Chryzantema pachną końcem roku. Wszystko tkwi we własnym płatku. Zobacz kolory zatrzymane przez malarzy — rdza, kurkuma, wino, kremowy biały, nigdy delikatny zielony ani wiosenny róż – i masz już całą porę roku. Niektóre obrazy idą dalej i pozwalają pojedynczemu zewnętrznemu płatkowi brązowieć samotnie, na krawędzi kielicha: to jedyny znak upływającego czasu, który te obrazy sobie pozwalają.

Czarne tła i drukowany tusz: orientalny aspekt Obrazów Chryzantema

Dlaczego niektóre Obrazy Chryzantema umieszczają kwiat na absolutnej czerni?

W wielu Obrazach Chrysanthemum tło nie jest miejscem pogrążonym w cieniu: to czarna powierzchnia, bez gradientu ani jaśniejszych rogów, na której płatki różowe i brązowe wycinają się jak na lakierze. Przyjrzyj się bliżej i zauważysz, że czarny kolor kończy się przy kwiatach bez przejścia, bez aureoli, tak jakby kielich był na nim położony. To rozwiązanie stosowane w lakach i tkaninach Dalekiego Wschodu, gdzie ciemne tło istnieje tylko po to, by podkreślić wzór: tutaj sprawia, że kwiat wydaje się niemal fosforyzujący.

Dlaczego atrament tryska w pustym rogu, z dala od główki?

Zabrudzony róg, kilka swobodnych rozprysków z dala od kwiatu: gest ten pojawia się wystarczająco często w Obrazach Chrysanthemum, by przestać go postrzegać jako niedoskonałość. Odtwarza on dwa nawyki malarstwa tuszem, zbyt obciążony pędzel, który spada i pieczęć położona w rogu, która celowo zaburza równowagę liścia. W tej tradycji pustka nigdy nie jest neutralna: musi być podpisana przez wypadek. Dlatego też te kompozycje wydają się oddychać, choć są w rzeczywistości bardzo dopracowane.

Starożytna róża, brąz ziemi, szafranowa pomarańcza: paleta Obrazu Chrysanthemum

Kolory Obrazów Chrysanthemum tworzą rodzinę, którą można natychmiast rozpoznać: starożytna róża, popielaty fiolet, brąz ziemi, szafranowa pomarańcza, starzejący się żółty, prawie nigdy żywy czerwony ani francuski błękit. Umieść dwa obrazy obok siebie i zauważysz, że nawet białe odcienie mają barwę kremu, a każdy płatek ciemnieje w kierunku serca, jakby kwiat przechowywał swój cień w środku. To wewnętrzny gradient wyróżnia te obrazy od piwonii lub maku, które opierają się na prostych plamach.

Na ścianie ta gama stonowana pasuje do niemal wszystkiego, co naturalne: jasne drewno, terakota, ecru len, kamień. Unika pułapki obrazu kwiatowego , który krzyczy, ponieważ jego kolory wydają się już przeszłe, jak filtrowane przez światło o zmierzchu. Można je więc powiesić w dobrze wyposażonym pomieszczeniu bez wywoływania walki kolorów: ich łagodność późnego lata działa jako spoiwo między obecnymi odcieniami.

Często zadawane pytania dotyczące obrazów Chrysanthemum

Czy te obrazy zawsze nawiązują do Święta Zmarłych i kwiatów na cmentarzu?

We Francji takie skojarzenie istnieje: po I wojnie światowej przyjęto zwyczaj ozdabiania grobów jedynymi kwiatami, które są wciąż trwałe we wrześniu. Ale spójrz, co jest namalowane tutaj: rozłożone główki, różowe, fioletowe i pomarańczowe płatki, zwinięte i nieuporządkowane, niesione przez wolne łodygi - nic wspólnego z doniczkami pełnymi pomponów sprzedawanymi wzdłuż dróg. Powieszone na ścianie obrazy czytają się jak bukiet późnego lata, a nie jako wspomnienie o cmentarzu.

Jak odróżnić chrysanthemum od dahlia, gdy obraz go nie nazywa?

Należy przyjrzeć się trzem rzeczom. Płatki dahlii są spiczaste, sztywne i ułożone w regularną rozetę; płatki chrysanthemum zwijają się w elastyczne pasemka, często nierówne, i skierowane do środka. Następnie liście: szerokie i gładkie u dahlii, głęboko klapowane i lekko szare u chrysanthemum. Na koniec łodyga, prosta i mięsista z jednej strony, cienka i pochylona z drugiej, często rozgałęziona w małe grupy po dwa lub trzy kwiaty. Te obrazy zawsze odpowiadają na drugie pytanie.

Czy japońskie motywy w tej kolekcji oznaczają, że kwiat pochodzi z Japonii?

Technika pochodzi z Japonii, roślina z Chin. To, co widzisz na tych obrazach – jednolity tło bez głębi, całkowita brak cieniowania, kwiat sframowany jak wzór tkaniny – to japońska gramatyka wizualna, ta z kimon i lakierów. Kwiat natomiast był uprawiany w Chinach jeszcze zanim dotarł na archipelag, gdzie stał się symbolem cesarskim. Mówiąc krótko: układ japoński, temat chiński, a kolekcja to zakłada.