Obraz Smok

Dlaczego Obrazy Smoka z tej kolekcji latają bez skrzydeł?

Brak skrzydeł na tych obrazach: jak te smoki utrzymują się w powietrzu?

Przed tymi Obrazami Smoka oko najpierw szuka dwóch dużych płatów skrzydeł złożonych, a nic nie znajduje. Stworzenie porusza się poprzez falowanie, ciało napięte jak wstążka chwycona przez prąd. Ta nieobecność to nie pominięcie: smok ze Wschodniej Azji nie macha skrzydłami, pływa w powietrzu, niesiony przez chmury i deszcz, którego jest mistrzem. Chińscy i japońscy malarze zawsze przedstawiali go w ten sposób, długie ciało bez widocznego oparcia, aby wyrazić bestię, która należy do nieba tak samo jak do rzek. Na ścianie to wszystko się zmienia: nic nie waży, nic nie spada, forma unosi się.

Zbliż się i zacznij inwentaryzację: rogi należą do jelenia, pysk przypomina wielbłąda, szyja jest jak węża, łuski pochodzą z karpia, a szpona z orła. Nic na tych płótnach nie należy do jednego zwierzęcia. Malarze ze Wschodniej Azji przekazywali przepis w niezmienionej formie, a malowanie smoka sprowadzało się do połączenia sześciu prawdziwych zwierząt. Stąd ta sylwetka, której nikt nie rozpoznaje, ale wszyscy rozumieją. Najbardziej zaskakujące jest to, że całość porusza się jednym ruchem: między łapą a pyskiem nie widać szwu.

Duża pętla ułożona, wizytówka Obrazów Smoka

Od jednego pomieszczenia do drugiego, kolekcja Obrazów Smoka powraca do tej samej postaci: ciała zwijającego się na sobie i zamykającego kompozycję w pierścień. Ta pętla pochodzi od wałków i talerzy porcelanowych, gdzie bestia musiała zmieścić się w okręgu lub owinąć wokół kolumny; ograniczenie stało się sposobem malowania. Rezultatem jest zamknięta kompozycja : wzrok wchodzi przez głowę, podąża za grzbietem i wraca, nigdy nie wychodząc poza ramę. Zawieszony samotnie nad niskim meblem, ta pętla uspokaja ścianę zamiast ją rozciągać na boki.

Ten czerwony punkt w oku, dlaczego malarze zachowywali go na koniec?

Na tych Obrazach Smoka zdominowanych przez szarości, kość słoniową lub niebieski, powraca tylko jedna nuta karmazynowa: źrenica. Chiński malarstwo uczyniło z tego poważną sprawę. Bardzo stara legenda głosi, że jeden malarz odmawiał rysowania oczu smoków na swojej ścianie, obawiając się, że odlecą; w dniu, w którym ustąpił, dwa z nich odleciały podczas burzy. Narysowanie źrenicy oznaczało nadanie życia. Dlatego właśnie oko koncentruje tutaj całe ciepło palety i jest widoczne przed grzbietem: w pomieszczeniu ten czerwony punkt to jedyne miejsce, gdzie płótno na ciebie patrzy.

Dużo mgły, tuszowy grzbiet: jak malowane są Obrazy Smoka

Skąd pochodzi ta biel, która pochłania ogon Obrazów Smoka?

Na tych Obrazach Smoka ogon rzadko kończy się gdzieś: rozpuszcza się w bieli, a jasne plamy często zajmują więcej miejsca niż sama bestia. To niezrównoważenie jest zamierzone. Sztuka Azji Wschodniej traktuje pustkę jako materiał: rezerwa pozostawiona przez pędzel staje się chmurą, mgłą, odlokiem. Chińskie przysłowie mówi o boskim smoku, że widzi się jego głowę, ale nigdy ogon; dlatego część ciała musi zjeść mgła, aby stworzenie pozostało wiarygodne. Kość słoniowa to nie pusta przestrzeń, to niebo. W domu te płótna oddychają i pasują do ściany już zajętej.

Czy można namalować całego grzbietu bez podnoszenia pędzla ani razu?

To, co utrzymuje te Obrazy Smoka w pionie, to linia: pogrubia się na ramieniu, zwęża w kierunku ogona, urywa się nagle na pazurach. Tuszowy pędzel niczego nie wybacza, nie wraca się nad posadzoną linią, jej się nie poprawia. Z tego wymagania wynika starożytna więź między malowaniem smoka a kaligrafią: to samo ramię, ten sam wstrzymany oddech, ta sama prędkość. Grubość linii opowiada o geście , który ją wytworzył, a tej informacji się nie naśladuje. Z daleka czyta się sylwetkę; z bliska śledzi się bieg pędzla.

To również sprawia, że te dzieła są przyjemne do oglądania z bliska. Gładki obraz ogląda się raz; żywa linia zachowuje swoje niedoskonałości, drżenie, suchy punkt, pogrubienie tuszu przy wejściu krzywej. Wracamy mimochodem i za każdym razem znajdujemy dodatkowy szczegół, źle zamkniętą łuskę, pojedynczy włos grzywy. To ściana, która się czyta , a nie ściana, którą przechodzi się raz na zawsze.

Widziane z daleka, te Obrazy Smoka przypominają haftowany emblemat

Czarne obramowanie otacza każdą formę, plamy koloru wypełniają wnętrze, żadne cienie nie zagłębiają się w objętość: te Obrazy Smoka działają jak drukowane obrazy z Azji. Ta metoda pochodzi z drzeworytów i haftowanych tkanin, gdzie stworzenie musiało być czytelne z daleka, na sztandarze lub szacie dworskiej. Smok to motyw zanim zostanie zwierzęciem. Czytanie zajmuje więc sekundę, nawet z drugiego końca korytarza, a dzieło zachowuje całą swoją obecność na ścianie, którą się omija.

Zachmurzona róża, turkus, złoto: dlaczego Obrazy Smoka nigdy tu nie płoną?

Żadnego płomienia nie wydobywa się z tych paszczy i paleta to potwierdza

Szukaj płomienia na tych obrazach: nie ma jednego. Zamiast tego głębokie błękity, szarości deszczu, róże zachodzącego słońca, biel piany. Kolekcja Obrazów Smoka podąża za wschodnią wersją bestii, która nie zionie ogniem, ale króluje nad wodami i opadami : żyje w rzekach i morzach, wznosi się do nieba, by tam sprowadzić burzę, a następnie powraca jako deszcz. Jej paleta to więc kolor wody i chmur. Konkretną konsekwencją jest to, że obrazy te ochładzają pomieszczenie zamiast je ogrzewać, i sprawdzają się równie dobrze w sypialni co wzdłuż ciemnego korytarza.

Ten związek z wodą wyjaśnia drugi cechę. Istoty niemal zawsze poruszają się pośród wirujących zwrotów, wstążek i pasm piany; nie są to zdobienia dodane później, to chmury i fale, z których bestia wyłania się. Dają one kompozycjom ich obracający się ruch, spiralny a nie prostoliniowy. Wyjaśniają również dlaczego obrazy te tak dobrze komponują się z błękitami już obecnymi w pomieszczeniu, jasnych zasłonach, łazience, tkaninie w bladych paskach.

To złoto z rogami i grzywą z Obrazów Smoka: przywilej cesarza

Zobacz, gdzie osadza się złoto: na rogach, na grzywie, na krawędzi łusek, nigdzie indziej. Na tych Obrazach Smoka zajmuje dokładnie miejsce, które przypadały mu w chińskich jedwabnych tkaninach cesarskich: smok ze złotymi pięcioma pazurami należał tylko do cesarza, a noszenie go bez prawa kosztowało bardzo drogo. Złocenie opowiada więc o randze, nie o ozdobie. Efekt na ścianie jest natychmiastowy: to jedyna strefa, która zmienia się wraz ze światłem dziennym, jasna rano, prawie brązowa wieczorem, dzięki czemu stworzenie wydaje się zmieniać nastrój w zależności od pory dnia.

Czerwień podąża za tą samą logiką. Nigdy nie pojawia się na szerokich płaszczyznach, ale punktowo, w oku, na języku, wzdłuż rogu. Podczas chińskich świąt szkarłatny odgania pecha, a papierowy smok przeciągający ulice podczas Nowego Roku jest nim nasycony. Przeniesiony na te obrazy, czerwień zachowuje swoją rolę: sygnalizuje miejsce, w którym bestia jest żywa. Wystarczy jedna plama, aby obudzić harmonię szarości i błękitów , która bez niej pozostałaby rozważna.

Te pomarańczowe i niebieskie łuski, wspomnienie karpia?

Naprzemienny pomarańczowy ciepły kolor i zimny niebieski na grzbiecie stworzeń niczym nie są przypadkowe, a to jedno z najczęściej powtarzających się połączeń w tych Obrazach Smoka. Pochodzi od ryby: chińska legenda głosi, że karp, który pływa pod prąd i przekracza Bramę Smoka, zamienia się w smoka. Malarze zachowali łuskę karpia, jej odbicia, jej dwukolorowość. Smok jest więc rybą, która odniosła sukces, a te obrazy opowiadają o nagrodzonej pracy tak jak i o cudowności, dzięki czemu chętnie znajdują się w biurze lub pokoju roboczym.

Często zadawane pytania na temat obrazów smoka

Wieszanie smoka w sypialni, czy to nie jest zbyt niepokojąca obecność?

Nic z tych obrazów nie ma na celu straszenia: ciała są zwinięte na sobie, pyszczki zamknięte lub prawie uśmiechnięte, kolory mają odcienie różu i bladego błękitu. Jest to wierne oryginałowi tematu. W Azji wschodniej smok nie jest wrogiem bohatera, ale strażnikiem: przynosi deszcz, strzeże progów i dachów domów. Zawieszony nad łóżkiem spełnia dokładnie tę rolę, rolę obecności czuwającej.

Co odróżnia te falujące smoki od skrzydlatego smoka z europejskich legend?

Prawie wszystko ich rozdziela. Smok Zachodu to masywny gad z skrzydłami nietoperza, leżący na skarbie i obiecujący atak lancy rycerza. Ten na tych płótnach nie ma skrzydeł, pływa w chmurach, kontroluje deszcz i jest uważany za dobroduszny. Różnica jest widoczna od razu: po jednej stronie masa i diagonal walki, a po drugiej długie falowanie przypominające arabeski. Te obrazy oferują krzywiznę, nigdy bitwę.

Czy trzeba kochać fantastyczne wyobrażenie, aby żyć ze smokiem na ścianie?

Nie, i to często zaskakuje. Zanim smok stanie się stworzeniem, tutaj jest linią: ciągłą arabeską, kuzynem kaligraficznego gestu, tradycyjnego japońskiego tatuażu i haftów jedwabnych. Wiele osób, które opowieści fantastyczne pozostawiają obojętnymi, wiesza te płótna właśnie z tego powodu. Dołączają się do nich miłośnicy grafik, ciekawych Azji Wschodniej oraz urodzeni w Roku Smoka, którzy czytają w nim coś innego: znak.