Obraz Kamelia

Kość słoniowa, róż i bordo: paleta barw obrazów Camélia

Jak obrazy Camélia układają kości słoniowej i bordo na tej samej gałęzi?

Na kilku obrazach Camélia ta sama gałąź nosi białe kwiaty i bordowe kwiaty, a czasami, pomiędzy nimi, płatek z czerwonym akcentem. Zobacz żyłkę: nie obiega ona brzegu płatka, wychodzi ze środka i wznosi się, nigdy taka sama w jednym kwiecie co w drugim. To nie jest wymysł malarza. Camélia rozkwita sama, wystarczy mutacja gałązki, aby stworzyć odmianę, a szkółkarze z regionu Nantes zbudowali na tym kaprysach biznes. Obrazy zachowują ten przypadek: dwa kolory na jednej gałęzi, bez dominacji któregokolwiek.

Te różowe gradienty od karminowego do kremowego: znak rozpoznawczy obrazów Camélia

Żaden róż nie jest czysty w obrazach Camélia: blaknie w kierunku środka, rozpuszcza się w kremie na krawędzi płatków lub nabiera karminu w zagłębieniu. Nigdzie odcień się nie kończy gwałtownie, nie ma linii między dwoma tonami, tylko przejście. Ta gama pochodzi z odmian pochodzących z Camellia japonica, których europejscy hodowcy szukali przez całe stulecie idealnego różowego gradientu. Na płótnie efekt jest widoczny od razu: płatek wydaje się być oświetlony od wewnątrz, a ten ciągły gradient służy jako kolor.

Co mają wspólnego złote listwy na obrazach Camélia?

Złote listwy otaczające niektóre płatki, nigdy wszystkie i nigdy w całości oraz marmurkowane tła pistacjowo zielone nie mają nic wspólnego z botaniką: żaden camélia nie obramowuje swoich płatków złotem. Pochodzą z dekoracji. Kwiat najpierw podróżował na panelach lakierniczych i parawanach pochodzących z dalekiego wschodu, gdzie wyróżniał się już na jednolitym tle ozdobionym złotem. Obrazy Camélia przejmują tę konwencję: to nie jest herbarium, to ornament, a złoty pasek zapowiada to od pierwszego wejrzenia.

Ta pochodzenie ma bardzo konkretny wpływ na ścianę. Tło z marmuru, w przeciwieństwie do białego tła, nie wgłębia płótna: zamyka je, sprawia, że staje się gęste i wypycha jasne kielichy przed Tobą. Zieleń pistacjowa, łagodniejsza niż liście, służy jako podkład między kwiatami a ścianą. Dlatego obrazy te wyglądają równie dobrze nad wąską konsolą, jak i w ciemnym korytarzu, gdzie kompozycja na jasnym tle wydawałaby się unosić bez mocowania.

Lakierowane liście i kręty gałąź: szkielet Obrazów Camélia

Skąd pochodzi ten polakierowany, prawie czarny listowie w Obrazach Camélia?

Pierwszym elementem, który oko rejestruje w Obrazach Camélia, nie jest kwiat, ale zieleń: głęboka, niemal czarna w zagłębieniach, z odblaskami światła położonymi na powierzchni liści jak na wypolerowanej skórze. Zobacz krawędź liścia – jest wyraźna, lekko poszarpana, a żyła centralna wgrywa się w nią. Nic delikatnego ani prześwitującego, nic z wiosennego listowia. To grube i polakierowane liście należą do krzewu, który pozostaje zielony przez cały rok, a płótno traktuje je jak skórę.

Ta zieleń to nie wypełniacz: wykonuje całą pracę. Ponieważ jest ciemna i matowa w niektórych miejscach, błyszcząca w innych, nadaje białym i różowym wartość, której by się im nie udało uzyskać na jasnym tle. To także pozwala tym obrazom trzymać się bladego muru bez rozpuszczania się, co często zdarza się motywom kwiatowym. Zawieszone naprzeciwko okna, podążają za światłem dziennym: liście ciemnieją rano i rozjaśniają się o zmierzchu.

Dlaczego Obrazy Camélia pokazują gałąź, a nie bukiet?

W Obrazach Camélia nie znajdziesz wazonu, ani snopka, ani zawiązany bukietu: zawsze gałąź, często krętą, która biegnie po przekątnej i wychodzi poza ramę. Powód tkwi we własności samej kwiatu. Po odcięciu nie utrzymuje się : łodyga jest krótka, zdrewniała, a kielich więdnie w ciągu kilku godzin. W Japonii kamelię nie wkłada się do wody, kładzie się pojedynczy kwiat na cięciu lub zachowuje całą gałąź. Malowanie żywej gałęzi to jedyny uczciwy sposób na przedstawienie tej rośliny.

To ograniczenie botaniczne tworzy bardzo rozpoznawalną kompozycję: linia w górę, przyjęty brak równowagi, duże puste przestrzenie tam, gdzie gałąź nie prowadzi. Oko podąża za gałęzią zamiast krążyć wokół centrum, jak zrobiłoby to przed bukietem. Na ścianie zmienia to sposób ich instalacji: obrazy te obsługują wąskie formaty w pionie, które zniechęcają większość motywów kwiatowych i chętnie rezygnują z idealnego wyśrodkowania.

Trzy etapy na jednej gałęzi: pąki łuskowate, kielichy lekko otwarte, pełne rozety

Spójrz na gałąź w Obrazach Camélia: prawie zawsze nosi trzy stany jednocześnie, okrągłe i twarde pąki jeszcze zamknięte w łuskach, kwiaty lekko otwarte i pełne rozety. Dokładnie tak robi to roślina. Kamelia nie otwiera swoich kwiatów naraz: pąki formują się już latem poprzedniego roku i otwierają się pojedynczo przez tygodnie, a nawet miesiące. Gałąź więc opowiada o czasie, a nie o chwili.

Kwiaty otwarte mają jednak niepokojącą regularność: płatki nakładają się na siebie w spiralę, ułożone jak dachówki, tworząc rozetę niemal geometryczną. To nie jest wynalezienie malarza, ale wynik dwóch wieków selekcji, ogrodnicy szukali kwiatu zwanego podwójnym, z ukrytymi pręcikami i idealnie okrągłym obrysem. Dla osoby, która wiesza te obrazy, konsekwencją jest prosta: motyw jest kwiatowy, ale porządek jest taki jak w figurze zbudowanej, co wyjaśnia dlaczego nigdy nie wygląda źle na ścianie.

Kwiat wiosenny: to, co Obrazy Camélia zawdzięczają zimnu i Oceanowi Atlantyckiemu

Jaka pora roku niesie ze sobą to niskie i chłodne światło obrazów Camélia?

Światło obrazów Camélia nigdy nie jest światłem lata: brak jaskrawych żółci, krótkich cieni, ani tego delikatnego zielonego koloru młodego listowia. To raczej niska i równa jasność, prawie chłodna, która sprawia, że biele są bardzo białe, a bordo bardzo stonowane. Odpowiada to prawdziemu sezonowi rośliny. Camellia kwitnie od grudnia do kwietnia, kiedy rabaty są nagie, a światło oświetla ściany. Te płótna niosą ze sobą zimę, i to je wyróżnia spośród wszystkich innych kwiatów namalowanych.

Można to zauważyć od razu w pomieszczeniu. Obraz piwonii lub słoneczników ociepla, przywołuje złoto, podkreśla ideę pełnego słońca. Tutaj nie ma nic z tego: kwiaty są obfite, ale temperatura obrazu pozostaje niska, co pozwala na wprowadzenie bujnej roślinności do jasnego pomieszczenia bez jego przytłoczenia. Dlatego też obrazy te dobrze komponują się z szarościami, bielą i ciemnymi boazeriami, a nie z ochrą i terakotą.

Nienaruszona płatwość, brak brązowych płatków: zasada obrazów Camélia

Brak pogniecionych kwiatów, brązowych płatków, zwiędłych krawędzi: w obrazach Camélia kielichy są uchwycone w dokładnym momencie otwarcia. Ponownie, malarstwo podąża za rośliną. Kamelia nie rozkwita płatek po płatku jak róża; kwiat opada w całości, pojedynczym blokiem, nadal idealny, u podstawy krzewu. Dlatego też praktycznie nie istnieje stan pośredni do przedstawienia: albo jest nienaruszony, albo leży na ziemi. To kwiat bez widocznego upadku, co zmienia wszystko, co można o nim malować.

Widać to w szczegółach: pod otwartymi kielichami brak posypanej gleby, opadłych płatków, podczas gdy tak właśnie kończy się życie rośliny. Malarz zatrzymuje scenę wcześniej. Spoglądamy więc na kwiat utrzymany u szczytu, pełny, uporządkowany, bez odrobiny brązowienia. W Japonii taki upadek w pojedynczym bloku symbolizował nagły koniec; w Europie zatrzymano tylko doskonałość. Na ścianie pozostaje z tego wszystkiego wrażenie zatrzymania czasu, bardzo oddalone od melancholii więdnących bukietów.

Do kogo zwraca się ten jasny różaniec osadzony na głębokiej zieleni?

Przed obrazami Camélia rozdzielają się dwa spojrzenia. To, co jest namalowane tutaj: gałąź drewniasta, twarde liście, duży kielich umieszczony w widocznym miejscu, wiele wnosi jako wspomnienie domowe : kamelia tworzy całe żywopłoty na fasadzie atlantyckiej, w Bretanii, w regionie nantejskim, w Kraju Basków, w Galicji, aż po północ Portugalii. Ci rozpoznają krzew z ogrodu swoich dziadków. Dla innych kwiat pozostaje bez nazwy : forma, bardzo regularna i nic więcej.

To podwójne odczytanie jest pomocne przy wyborze miejsca powieszenia tych obrazów. Podarowane osobie z wybrzeża atlantyckiego, trafiają w bardzo osobisty strunę, ten ogród dzieciństwa kwitnący w lutym. Umieszczone u osoby, która nie zna rośliny, działają najpierw jak figura: jasny różaniec na głębokiej zieleni. W obu przypadkach efekt zależy od tego samego równowagi między obfitością kwiatów a powściągliwości palety, i to sprawia, że kolekcja się trzyma.

Często zadawane pytania dotyczące obrazów camélia

Czy te polerowane liście są naprawdę z krzewu herbacianego?

Prawie. Kamelia namalowana na tych obrazach to Camellia japonica, a roślina, z której pozyskuje się herbatę, to Camellia sinensis: dwa gatunki tego samego rodzaju, o tym samym twardym, grubym i błyszczącym liściu. Dlatego ten ciemny zielony kolor powraca wszędzie w kolekcji, niezależnie od pory roku. Różnica polega na kwiatach: małych i białych u krzewu herbacianego, dużych i pełnych u kamelii ogrodowej, którą widzimy tutaj.

Co kolekcja kamelii wnosi, czego nie wnosi kolekcja róż lub piwonii?

Trzy widoczne elementy. Po pierwsze, liście zimozielone, gęste i ciemne, gdzie róże i piwonie oferują jasne i pocięte liście: kolekcja jest więc bardziej kontrastowa. Następnie uporządkowana korona płatków ułożonych w spiralę, gdy piwonia się rozpuszcza, a róża otwiera się chaotycznie. Wreszcie brak zapachu i stopniowego więdnięcia, co nadaje tym obrazom nieco nierealny ostrość. Otrzymujemy obfitość kwiatów bez jakiejkolwiek słabości.

Biały kolor dominuje w wielu z tych kamelii: czy to coś znaczy?

Tak, i jest to starożytne. W języku kwiatów XIX wieku biała kamelia wyrażała podziw, który nie zostaje wyjawiony, dyskretnią stałość, stąd jej fortuna w powieściach i operze. Bordeaux natomiast mówiło o gorliwości. Gałąź, która niesie oba kolory, jak można to zobaczyć tutaj, łączy obie wiadomości na tej samej gałęzi. To niuans, który pozwala niewiele kwiatów, a wyjaśnia, dlaczego często wybiera się te obrazy na prezent.