Tabel Lilie

Wat het blauw van de vazen vertelt in de Tulpen-tableaus

Waarom zijn de vazen in de Tulpen-tableaus bijna altijd blauw?

Kijk naar deze Tulpen-tableaus één voor één: de bloem varieert, de container veel minder. Diepblauw, helder turquoise, transparant glas dat de kleur van de schaduw eromheen aanneemt — de vaas is bijna altijd blauw. Dit is geen grill van een schilder. Het wit van de bloembladeren is een extreme waarde, bijna zonder eigen kleur; tegen een koude blauwe achtergrond warmt het onmiddellijk op, lijkt romig, licht goudkleurig richting de keel. Tegen een bruine of groene pot zou het verdwijnen. Blauw is hier een hulpmiddel, geen versiering.

Deze gewoonte komt van ver. Boeketten die in ateliers in het noorden werden geschilderd, zetten hun bloemen in faiencepotten in blauw en wit, geïmiteerd van porselein uit China, omdat kobalt ongeveer het enige pigment was dat bestand was tegen een hoogtemperatuurselement. Blauw was dus geen kwestie van smaak: het was wat keramiek kon doen, en niets anders. Eeuwen later erven deze schilderijen dit zonder erover na te denken, en de blauwe vaas blijft een donkere basis vormen voor bloemen die naar de helderheid opstijgen.

Dit wit en dit blauw zijn die welke de aartsengel aan Maria uitstrekte

Het paar dat deze Tulpen-tableaus domineert — een helder wit, een dicht blauw — is geen decoratieve toevalligheid. Het is de duo van de Aankondiging, herhaald door de eeuwen heen: de aartsengel strekt een witte tulp uit aan een vrouw gehuld in een blauwe mantel, en dat blauw was meer waard dan goud, omdat het werd vermalen uit een steen die van ver kwam. Het Europese oog is zes eeuwen lang getraind om deze twee kleuren samen te lezen. Wanneer ze vandaag terugkeren in een eenvoudig boeket op een tafel, blijft de plechtigheid bestaan, zelfs los van zijn verhaal.

Dit is wat verklaart een vaak ervaren impressie bij deze schilderijen: ze kalmeren zonder zachtaardig te zijn. Een boeket pioenen troost, een boeket lelies dicteert stilte. Het verschil ligt in deze erfenis, maar ook in de vorm van de bloem, rechtop, wijd open, gericht naar de kijker als een direct adres. In een hal of boven een console creëren deze boeketten een zone van lichte ceremonieusheid: ze houden de kamer vast in plaats van haar te verwarmen, en ze kunnen goed alleen aan een muur staan.

Aan welke muur hang je deze Lelietableaus zodat de bloemblaadjes oplichten?

Het hangt allemaal af van de duisternis die het schilderij al meebrengt: deze Lelietableaus dragen hun eigen nacht, aangezien de achtergronden bruin, granaat of ronduit zwart zijn. Op een bleke muur snijdt deze donkere massa een zeer duidelijk rechthoek uit en de witte bloemblaadjes lijken van binnenuit op te lichten: dit is het meest opvallende resultaat. Op een donkere muur vermengt de achtergrond van het schilderij zich met de wand en blijven alleen de bloemen over, zwevend in de duisternis, wat iets mysterieuzer geeft, bijna zwevend. Beide werken; ze vertellen gewoon niet hetzelfde verhaal.

Granaatappels en bruine nachten: waar komt de witte gloed van de Lelietableaus vandaan

Zonder deze granaat- en zwarte achtergronden zou de witte lelie niet bestaan

Laten we het simpel zeggen: op een lichte achtergrond zouden deze Lelietableaus niet bestaan. De witte bloemblaadje is de helderste waarde waar een schilder de beschikking over heeft ; geplaatst op een bleek oppervlak, verdwijnt hij, wordt hij een wit gat in wit. De diepe bruinen, de granaat en de zwart van deze collectie zijn dus niet een momentopname: ze zijn de enige oppervlakken waartegen een wit zich kan vormen, zijn blauwachtige grijzen in de holtes en zijn frisse licht aan de teruggekeerde rand van de bloemblaadjes kan laten zien.

Dit is de les van de oude stillevens, geschilderd op roodachtige of donkere voorbereidingen die rond het boeket werden gelaten om te ademen. Granaat is in het bijzonder nooit neutraal : het is een gedempt rood, complementair aan het groen van de stelen, dat de bladeren laat trillen zonder dat je het door hebt. Zodra een dergelijke achtergrond is opgehangen, gedraagt ​​hij zich als een uitgehouwen opening in de muur: de blik gaat erin in plaats van er overheen te glijden, en de kamer lijkt aan die kant een paar centimeter diepte te winnen.

Deze Lelietableaus schilderen het exacte uur waarop de bloem geurt

De avond komt zo vaak voor in deze Lelietableaus dat je er meer dan alleen een voorkeur voor rustige sferen in kunt zien. De grote witte lelies trompetteren aan het einde van de dag : de bleke, wijd open kelk dient als baken voor nachtvlinders, en de geur stijgt in een gesloten kamer in een klap aan het begin van de avond. Het schilderen van een lelie bij de schemering is dus het schilderen ervan op het moment dat ze het meest actief is, op het moment dat ze een hele kamer bezet zonder dat iemand ernaar kijkt.

Dit is te zien aan de manier waarop deze schilderijen zijn verlicht. Het licht komt nooit van voren : het glijdt van de zijkant, streelt de bovenkant van een kelk, laat de helft van het boeket in een bruine duisternis achter. De nog gesloten knoppen blijven bijna onzichtbaar, gereduceerd tot groene spiraalvormige stengels die je alleen ziet als je dichterbij komt. De schilder probeert niet alles te laten zien: hij laat zien wat het einde van de dag laat zien, en de schaduw doet de rest van het werk. Dat is wat aan deze boeketten een lucht van verrastheid geeft in plaats van geplaatst.

In tegenstelling, een paar Lelietableaus waar het licht door het bloemblaadje schijnt

Niet alle schilderijen Lys uit deze collectie zijn nachtelijk, en dat is precies wat voorkomt dat het geheel niet in een lus blijft hangen. Sommige keren ze om, naar de vroege uren: een blauw, laag licht komt van de zijkant, de bloemblaadjes worden bijna doorschijnend, het glas van de vaas begint te glanzen in plaats van te absorberen. De lis draagt opmerkelijk goed dit licht omdat zijn bloem dun is, bijna wasachtig, en een straal er dwars doorheen gaat in plaats van er op te stoppen.

Voor een muur is het verschil heel concreet. De ochtenden brengen frisheid en passen bij een al lichte kamer, een keuken, een eetkamer gericht op het oosten. Die van de avond vragen daarentegen een meer beschutte hoek, waar ze niet hoeven te vechten tegen een groot raam. Veel mensen kiezen uiteindelijk voor beide en verdeelt ze over verschillende kamers: dezelfde collectie geeft dan twee uren van de dag aan eenzelfde woning, zonder zich ooit van kamer tot kamer te herhalen.

De details van de bloemblaadjes, of hoe je een schilderij Lys van dichtbij kunt lezen

Waar komen deze donkere punten vandaan die op de bloemblaadjes van de schilderijen Lys zijn gestrooid?

Dit is het detail dat het meest verrast zodra je een schilderij roze Lys of crème van dichtbij bekijkt: de bloemblaadjes zijn gestippeld met kleine donkere puntjes, soms minuscule reliëfs, als een regen van vlekken die uit de keel komen. Er zit niets toevalligs in. Deze vlekjes zijn nectargeleiders : ze traceren een pad dat de insect volgt naar de basis van de bloem, waar de suiker zich bevindt. De bloem draagt haar instructies op zichzelf afgedrukt, en de schilder kopieert vlekje voor vlekje.

Deze gevlekte lissen zijn overigens niet hetzelfde als de grote witte lissen. Ze stammen af van soorten uit Japan, die in de negentiende eeuw in Europa arriveerden en vervolgens werden gekruist om deze roze en crème varianten met een donkere keel te creëren. De collectie lijkt daardoor te aarzelen tussen twee werelden: aan de ene kant een witte en gladde bloem, bijna iconisch, aan de andere kant een vlezige, gevlekte bloem, oprecht van elders. Beide worden teruggevonden in dezelfde blauwe vazen, en deze nabijheid draagt een goed deel bij aan het plezier dat je aan het geheel beleeft.

De meeldraden, die bloemisten afsnijden en die deze schilderijen behouden

Kijk naar het midden van een schilderij Lys: zes lange meeldraden steken uit de kelk, gebogen, beladen met een rood poeder, en een stijl steekt er nog langer bovenuit. In een echte bos bloemen worden deze meeldraden bijna altijd verwijderd bij de aankoop, omdat het stuifmeel een tafelkleed of een mouw onherstelbaar zou bevlekken. Schilders bewaren ze daarentegen systematisch. De reden is simpel: dit oranje-rood vormt de enige warme noot in een beeld van wit, blauw en groen. Verwijder het, en het hele ensemble koelt in één klap af.

Dit minuscule kleurpunt speelt een onevenredige rol aan een muur. Het geeft het oog een specifiek punt waar het zich kan nestelen, het voorkomt dat de bos zich reduceert tot een vale massa wanneer je het van ver ziet, en het herinnert je subtiel aan het granaat of bruin van de achtergrond, waardoor het beeld wordt genaaid. Dit is ook wat een geschilderde bloem scheidt van een gefotografeerde bloem: de schilder behoudt opzettelijk wat de bloemist verwijdert, omdat hij een beeld samenstelt en geen bos dat acht dagen op een tafel moet staan.

De verticale, dat is wat de schilderijen Lys aan een muur opleggen

Er valt iets op zodra je deze schilderijen Lys op een rij zet: alles gaat omhoog. De stelen zijn recht en stijf, de bladeren hechten zich langs de stengel als messen, de bloemen openen zich aan de bovenkant, en een nog gesloten knop verlengt vaak de lijn nog een trektje hoger. Geen enkele andere gesneden bloem staat zo. De consequentie is heel concreet : deze beelden werken in de hoogte, ze verlengen een smalle muur, passen goed tussen twee deuren, boven een zitting of in een trap.

Veelgestelde vragen over lissen schilderijen

Hebben de lissen in deze schilderijen iets te maken met de toor van de Franse wapenschilden?

Bijna niets, en dat is met het blote oog te zien. Het koninklijk embleem is een driebladig, plat en symmetrisch motief, dat de meeste specialisten toeschrijven aan een gestileerde moerasiris in plaats van aan een echte lis. De bloemen in deze doeken zijn Lilium: zes wijd open, stervormige kelkbladen, zes uitstekende meeldraden, een diepe keel en soms gevlekt. Niets met een wapen te maken. Wie een heraldische referentie zoekt, zal teleurgesteld zijn; wie van snijbloemen houdt, zal erin baden.

Wat brengt een boeket lissen dat een boeket rozen of pioenen niet brengt?

Een richting. De roos en de pioen vormen ronde, oriëntatieloze massa's die zachtjes een kader vullen. De lis daarentegen is een architectuur: verticale stengel, bladeren in lemmen, open bloemkroon die naar je wijst. Het beeld wint in spanning wat het verliest in rondheid. Voeg het wit toe, dat melkwitte en frisse wit dat geen roos bereikt en dient als lichtbron in een donker doek. Je kiest deze boeketten als je aanwezigheid wilt in plaats van zachtheid.

De witte lis roept de rouwkransen op: zijn deze schilderijen niet triest?

De bezorgdheid is gebruikelijk in Frankrijk, waar de witte lis nog steeds geassocieerd wordt met begrafenisarrangementen. Deze doeken ontwapenen dat op twee manieren. Ten eerste door de container: het zijn huiselijke vazen, blauw of van glas, op een tafel geplaatst, nooit kransen. Ten tweede door de kleur: het turquoise, het geblokte roze, het granaat en de warme crèmes trekken het geheel naar het intieme. Wat overblijft is kalmte en een zekere plechtigheid, niet verdriet.