Margriet Schilderij

De antraciet achtergrond en de witte gloed van de schilderijen Marguerite

Waar komt die parel-indruk vandaan als de margriet op antraciet rust?

Het eerste wat opvalt bij deze schilderijen Marguerite is het totale gebrek aan weide: de witte bloem steekt af tegen een antraciet achtergrond, bijna zwart, als een juweel op een donker stof. De combinatie is niet willekeurig. Zelfs de naam van de bloem komt van het Latijnse margarita, de parel, overgeërfd van het Grieks en van nog verder weg naar het Oosten; onze voorouders zagen in deze parelachtige schijf een steen die in het gras lag. Juweliers presenteren hun parels al eeuwenlang op donker fluweel, omdat alleen de duisternis de parelmoer onthult.

In een muur is dit partijduur onmiddellijk zichtbaar. Een lichte achtergrond verspreidt het licht en overspoelt de witte tinten; een diepe achtergrond werkt als een donkere kamer en concentreert de blik op de bloembladeren. Opgehangen in een kamer die 's avonds verlicht is, doven deze composities niet, ze worden intenser als de lamp wordt aangestoken, terwijl veel bloemrijke doeken vervagen. Dit stelt hen in staat om een ​​donkere muur, een gang zonder raam of een achtergrond van een bibliotheek te weerstaan, plaatsen waar een aquarelle landschap onmiddellijk zou verdwijnen.

Het wit van de schilderijen Marguerite is nooit tweemaal hetzelfde

Kijk goed naar de witte tinten: in de schilderijen Marguerite is er geen enkele identiek. De ene neigt naar roze waar de achtergrond magenta is, een andere wordt turquoise, een derde neemt de asgrijze kleur van de antraciet over. De botanica verklaart deze flexibiliteit beter dan de schilderkunst. Het wit van een margrietblaadje komt niet van een pigment: het ontstaat uit minuscule luchtbelletjes tussen de cellen, die al het ontvangen licht terugkaatsen zonder enige kleur ervan vast te houden. Met andere woorden, een margriet heeft geen eigen tint, het draagt ​​de kleur die het omringt.

Dit detail verandert de manier waarop deze doeken bij u leven. Een pigmentloze bloem wordt een spiegel: de bloembladeren kleuren mee met het gordijn, de parketvloer, het ochtendlicht en vervolgens iets anders bij zonsondergang. Een doek dat tegen een raam gericht is dat op de avondzon gericht is, zal niet dezelfde witte tinten vertonen overdag en 's avonds om zeven uur. Deze instabiliteit is geen gebrek, maar geeft de collectie een ademhaling die zeer gekleurde onderwerpen niet kennen: het motief blijft, de tint verandert.

Deze bloemen zouden moeten slapen, we hebben ze groot en open geschilderd

Een detail zou de oplettende kijker bij deze schilderijen Marguerite moeten waarschuwen: de bloemen zijn hier groot en open terwijl de nacht de hele achtergrond bedekt. In een weide komt dat nooit voor. De margriet en zijn kleine verwant van de gazons sluiten hun bloembladeren bij zonsondergang, trekken hun bloembladeren in een kegel en openen zich pas 's ochtends; deze dagelijkse heen en weer beweging heeft hem zijn oude bijnaam 'oog van de dag' bezorgd. Het is dus om een ​​moment te bevriezen dat de natuur weigert, een middagzon die in de duisternis wordt bewaard, om de bloem open en uitgestrekt te schilderen.

Eenmaal het doek is opgehangen, is het effect zeer concreet: er ontstaat een beeld van vol zonlicht dat niet meer afhankelijk is van het tijdstip. In een slaapkamer, een gang die zich terugtrekt, een kamer die naar het noorden gericht is, introduceren deze schilderijen een helderheid die het raam niet levert. Ze onderscheiden zich hierdoor van grote weidemaquettes, die vooral het moment weergeven waarop ze werden vastgelegd. Hier, de bloem blijft de hele dag open, ongeacht het seizoen, de hemel en de nacht.

Wat de schilderijen Marguerite laten zien als je dichterbij het hart komt

Hoeveel bloemen verbergen zich in een saffraanhart?

Kom dichterbij: wat de schilderijen Marguerite laten zien als een saffraanhart is geen hart, en de bloem is geen bloem. Deze bolle schijf verzamelt tientallen, soms honderden buisvormige bloemetjes, elk compleet met zijn meeldraden; de witte kroon die eromheen ligt, is gemaakt van nog meer bloemen, afgeplat in bladeren. Wat wordt gezien als een margriet, vormt in werkelijkheid een verzameling van ongeveer honderd bloemen, samengebracht in een enkele schijf om zich van ver weg door insecten te laten opmerken.

Deze structuur verklaart de bijzondere korreligheid van de collectie. Het saffraan in het midden is nooit een gladde vlakvulling: het bruist, het prikt, het vangt het licht anders dan de matte bloembladeren. Op een muur wordt het een klein maar onweerstaanbaar heet punt, een oranje brandpunt te midden van koude of verzadigde achtergronden. Het is dit dat ertoe aanzet om dichterbij te komen, en het is ook dit dat deze doeken in staat stelt om te reageren op koper, beukenhout of okerkleurige stoffen zonder dat er iets is berekend.

Waarom bewaren de schilderijen Marguerite nog gesloten knoppen?

Het motief komt terug in elk schilderij in de Margriet-collectie: naast de bloeiende bloemen, ronde, groene knoppen, nog gesloten, soms talrijker dan de open bloembladen. Wat je dan ziet, is geen opgevouwen bloemblad, maar de omvolutie, die kroon van kleine groene blaadjes die de bloem omhult tot de dag van de opening. Bloemenpainters begrepen heel vroeg het gebruik van de knop: het introduceert duurzaamheid in een stilstaand beeld. Een open bloemblad geeft het moment aan, een gesloten knop kondigt aan wat komen gaat.

Voor het oog spelen deze knoppen een secundaire, puur ritmische rol. Hun helder groen en hun volle vorm breken de herhaling van de witte kronen, voorkomen dat de compositie een regelmatig zaadbed wordt en creëren donkere ademruimtes tussen de bloemen. Daarom kan je deze schilderijen lang bekijken zonder je te vervelen: ze bieden twee leessnelheden, eerst de glans van de open bloemen, daarna de telling van de knoppen die je niet opmerkte. In een kamer waar je lang blijft, een leeshoek of salon, telt dit detail meer dan je denkt.

Stengels die nauwelijks breder zijn dan een lijn houden de compositie in stand

De stengels, in de Margriet-schilderijen, nemen evenveel ruimte in als de bloemen: lang, glad, nauwelijks breder dan een penseelstreep, ze stijgen zonder een enkel incident tot het bloemblad, vergezeld van fijne grassen die buigen. Deze naaktheid is geen uitvinding van een schilder. De margriet laat zijn stengels bijna zonder bladeren groeien, waarbij het grootste deel van het gebladerte dicht bij de grond in een rozet bijeengekomen is; wat omhoog komt, is dus een zuivere lijn, zonder takken of vertakkingen. Weinig bloemen bieden zo'n duidelijke lijn.

Daarom is er een heel praktisch gevolg bij het ophangen. Deze dunne verticale lijnen vragen om hoge formaten en smalle plaatsen: een paneel tussen twee ramen, een stuk muur dat dicht bij een deur zit, een trap. De stengels verlengen de hoogte van de kamer in plaats van deze te verdelen, en de gebogen grassen brengen de enige diagonaal in het beeld. Waar een dichte bos bloemen massa vormt en zwaar aanvoelt, blijven deze composities luchtig en laten een muur die al druk bezet is, ademen.

Turquoise, magenta, zwart: de kleurvrijheid van de Margriet-schilderijen

Geen enkel grasland heeft ooit een turquoise margriet

Een turquoise margriet bestaat niet, en een zwarte margriet evenmin. De Margriet-schilderijen presenteren ze echter, naast rijke rozen en saffraan harten die tot het uiterste worden gedreven. Deze vrijheid heeft een oude reden: de