Beroepen

Turquoise, goud en rode sporen: het palet van de Kunstwerken Beroepen

Waar komt het turquoise vandaan dat op bijna alle Kunstwerken Beroepen terugkomt?

Plaats drie van deze schilderijen naast elkaar en dezelfde tint komt terug, van de romp van een helikopter tot de outfit van een man in beweging. Dit bleke turquoise is geen kleurenprikje. De Kunstwerken Beroepen toont beroepen die worden uitgeoefend op hoogte of op zee, en dat is de kleur die de ijle lucht en het ondiepe water aannemen: een uitgewassen blauw, bijna wit nabij de horizon, intenser naar boven in het kader. Het vult de achtergrond in, en op deze achtergrond steken de helm, de kiel en de kam van een golf uit. Zelfs voordat men het apparaat identificeert, weet men dat de scène zich ver van de grond afspeelt.

Op een muur gedraagt deze koude dominante zich als een raam. Het duwt weg, het ademt, het verzadigt de kamer niet zoals een volle rode kleur zou doen. Dit is wat deze beelden verrassend gemakkelijk maakt om naar te kijken ondanks de hardheid van de afgebeelde onderwerpen, je kunt er elke ochtend naar kijken zonder je er aan te ergeren. Geplaatst op een lichte muur, versterken ze de ruimtebeleving. Op een donkere muur wordt het turquoise helder en neemt de plaats in van een lichtbron, wat goed past bij slecht verlichte gangen en trappenhuizen.

Goud komt alleen voor op de verlichte randen en de galons

De goudkleur die een romp, een romp of een silhouet in de Professionele schilderijen benadrukt, is niet versierlijk. Kijk waar het zich afzet: op de bovenste rand van een vleugel, op de rand van een helm, op een schouderbies, op de rand van een golf, altijd aan de kant waar het licht van de late middag valt. Elders blijft hetzelfde canvas dof, bijna grijs. De schilder verwarrt zo twee gouden tinten, die van de ondergaande zon tijdens de avondvluchten en die van het messing van insignes. Het goud schijnt dus nooit alleen: het tekent de verlichte contouren van een beweging en geeft deze scènes hun warmte zonder ze in een ceremonieel decor te veranderen.

Slechts één straal van een straalmotor is voldoende om deze Professionele schilderijen in brand te steken

Kijk naar het werkelijk door rood en oranje bezette oppervlak in de Professionele schilderijen, het blijft minimaal. Een straal achter een straalmotor, een rand op een romp, een halo van een verbrand wolkje, en dat is alles. Deze zuinigheid is berekend. Rood is hier de kleur van verbranding en waarschuwing, twee dingen waarmee deze beroepen zich nooit laten overweldigen. Gereduceerd tot een accent, fungeert het als een signaal : het oog vindt het als eerste, volgt de lijn die het tekent en keert dan terug naar de achtergrond. Het is dit heen en weer dat beweging creëert.

Deze economie heeft een direct gevolg op de omgeving. Een minderheid van warme accenten past bij bijna alles wat een kamer vormt, licht hout, leer, messing van een lamp, baksteen van een oude muur. Niets te schilderen, niets om moeizaam af te stemmen. En als uw verblijf aan reliëf ontbreekt, dienen deze flitsen van rood en oranje als leestekens, ze volstaan om een volledig neutrale muur te wekken zonder een dominante kleur aan de hele kamer op te leggen. Dit is vaak wat men zoekt wanneer men nog aarzelt om een zo assertieve afbeelding op te hangen.

Professionele schilderijen zonder werkbank of gereedschap: de hemel en de branding als atelier

Wat zie je in de plaats van het werkblad en de geordende gereedschappen?

Van een collectie gewijd aan beroepen, verwacht je handen aan het werk, een werkblad, goed geordende gereedschappen. De Professionele schilderijen doen precies het tegenovergestelde: de achtergrond is er altijd het doorkruiste element, een wolkendek, grijze branding, een gordijn van hoge grassen. Dit komt voort uit de aard van deze beroepen, die geen vaste locatie hebben en hun werkplek meenemen. Op deze canvas is de werkplaats dus geheel te vinden in een cabine van een piloot, een met zout bewerkte romp, een terreinkleding. Men ziet nooit de man zonder zijn omgeving.

Voor wie deze afbeeldingen ophangt, is het verschil aanzienlijk. Een geschilderd atelier blijft een gesloten ruimte, die de muur op zichzelf sluit. Een open hemel of een uitgestrekte zee doen het tegenovergestelde, ze doorbreken de muur en verlengen de kamer. Dit is precies wat men zoekt in een entree zonder raam of in een klein kantoor, waar men urenlang naar dezelfde muur staart. Deze open horizonten produceren daar een effect van uitweg dat noch een portret noch een stilleven ooit zullen bereiken.

Alles wat voorbij de horizon van de Professionele schilderijen ligt: drift, helm, spriet

Een detail valt onopgemerkt totdat het is opgemerkt: in de Professionele schilderijen wordt de horizonlijn heel laag gelegd, in het laatste kwart van het canvas, wanneer deze niet buiten het frame wordt geduwd. Alles wat er boven ligt is hemel of open water. Een drift, een helm, een spriet steken dus boven de blik uit, en men bevindt zich onder hen, verplicht om het hoofd op te heffen, net als voor een monument waar de vechter van onderen wordt gezien. Een canvas dat op deze manier iets hoger wordt opgehangen, domineert de kamer en legt stilte op.

Hoe deze gestapelde wolken achter een vliegende machine de muur van een gang terugduwen

De manier waarop de lucht is opgebouwd verandert de perceptie van een doorgangspunt. In de Schilderijen van Beroepen, zijn wolken zelden compact, ze openen zich in de diepte, stapelen meerdere vlakken op, laten een straal licht naar achteren doorsijpelen. Deze bladering creëert een echt perspectief, niet slechts een plat beeld. Geplaatst in een gang, een doorgang of een wenteltrap, deze plaatsen die men passeert zonder te stoppen, lijkt dit soort achtergrond het muur zichtbaar terug te duwen en breekt het gevoel van een tunnel. De beweging die wordt gesuggereerd door de sporen en kielzog begeleidt ook de stap van de passant.

De schaal van de Schilderingen van Beroepen: een casco silhouet, een immense machine

Waarom zie je bijna geen gezichten op deze canvas?

Dit is het eerste wat opvalt als je de Schilderijen van Beroepen van dichtbij bekijkt: de trekken zijn er niet. Een omlaaggetrokken vizier, een helm gezien vanuit een driekwartstand, een schouder, een gebogen rug onder de inspanning, soms een eenvoudig zwart silhouet tegen de achtergrond van de lucht. Wat de man identificeert, is elders, in de snit van de outfit, de helling van het lichaam, de hand geklemd op een stang, al het dat het uniform van de functie toont vóór het individu. De schilder houdt zich daar aan. Deze canvas stellen niet meneer X voor, maar de piloot, de matroos, de vlagdrager.

Het effect is heel anders dan dat van een portret aan de muur. Een gezicht kijkt en eindigt met het opleggen van zijn aanwezigheid in de kamer. Een anoniem silhouet laat daarentegen ruimte vrij, iedereen kan er een vader, een grootvader, een kamerad projecteren, of zichzelf op twintigjarige leeftijd. Dit verklaart de affectieve lading van deze beelden in gezinnen waar iemand dienst heeft gedaan. Je hangt geen onbekende op, je hangt een functie op die je van dichtbij hebt gekend, en de herinnering nestelt zich vanzelf in het silhouet.

De drift, de romp, de stang: alles stijgt naar rechts in de Schilderingen van Beroepen

Bekijk deze beelden alleen op de lijnen: in de Schilderingen van Beroepen, stijgt bijna alles van links naar rechts. Een apparaat dat omhoog klimt en zijn spoor achter zich laat, een romp die het oppervlak vanaf de voorkant doorbreekt, een stang die meerdere armen recht omhoog houden, een race die naar de bovenkant van het frame helt. Zelfs de wolken volgen deze helling. Geen van deze canvas laat zijn onderwerp naar de hoek aan de onderkant zakken, en deze stijgende diagonaal, die van beeld tot beeld wordt herhaald, is wat ze optimistisch maakt ondanks de hardheid van de scènes. Aan een muur trekt deze stijging de blik naar boven.

Dit oriënteert de keuze van de kamer. Een kantoor, een werkkamer, een plek waar beslissingen worden genomen: deze silhouetten in actie vervullen daar een rol die een landschap niet zou vervullen, die van een herinnering aan toewijding. In een tienerkamer vervangen ze gunstig vluchtige posters door een beeld dat jarenlang meegaat. En in een woonkamer hang je ze liever alleen op, aan een vrijhangende muur, omdat dit beelden zijn die wat afstand vereisen om hun schaalverhouding te onthullen.

Waar spreken deze silhouetten in uniform eigenlijk over ?

De Schilderingen van Beroepen richten zich niet alleen tot kenners die een apparaat in drift kunnen benoemen. Ze bereiken in de eerste plaats degenen voor wie het uniform een familiegeschiedenis oproept, degenen die hebben gediend, en de tieners die dromen van een toewijding. Maar ze spreken ook tot degenen die hier niets van weten, omdat wat in eerste instantie wordt gelezen geen materiaal is, maar een gedeelde inspanning, armen die naar dezelfde stang reiken, een immense ruimte om te doorkruisen. Het onderwerp is technisch, de lezing is dat niet, en dit maakt het mogelijk om ze in een gemeenschappelijke kamer op te hangen.

FAQ over schilderijen van beroepen

Moet je het uniform hebben gedragen om deze schilderijen thuis op te hangen ?

Nee, en dat is zelfs zelden het geval. Deze schilderijen worden in de eerste plaats gelezen als scènes van inspanning en immensiteit, een minuscule man, een machine, een uitgestrekte lucht. Je hoeft niets te weten van de weergegeven apparaten om door de schaalverhouding geraakt te worden. Oud-militairen herkennen er specifieke herinneringen in, anderen zien er moed en beweging in. De collectie werkt op deze twee leeszalen, wat verklaart waarom deze zowel in een kantoor als in een tienerkamer te vinden is.

Heeft de Amerikaanse vlag op sommige schilderijen wel een plaats in een Frans interieur?

Deze verschijnt als een motief in historische schilderingen, net als een rechte paal of een slagveldlucht. Wat de afbeelding vertelt, is de collectieve handeling van het gezamenlijk hijsen van iets, niet een nationale identiteit. Veel mensen hangen hem om deze reden op, zonder een bijzondere band met het land. Als het idee je toch stoort, dan bevat de collectie onderwerpen zonder embleem, vliegende apparaten, rompen die uit het water oprijzen, voortgang in hoog gras, die precies dezelfde lading dragen.

Waarop verschillen deze schilderijen van een collectie vliegtuigen of boten?

Een collectie machines toont het object, vaak in profiel, als een technische tekening. Hier is het apparaat slechts een middel, het onderwerp blijft het vak, dus de man die het uitoefent en het moment waarop hij handelt. Je ziet een manoeuvre, een opkomst, een race, nooit een gepresenteerd model. Het licht is dramatisch, de sporen en kielwater vertellen een traject. Dit is het verschil tussen een inventaris van materiaal en een scène, en de scène veroudert beter aan een muur omdat je er steeds iets in blijft lezen.