Πίνακες Επαγγελμάτων

Τιρκουάζ, χρυσό και κόκκινες γραμμές: η παλέτα των Πινάκων Επαγγελμάτων

Από πού προέρχεται το τιρκουάζ που επανέρχεται σχεδόν σε όλους τους Πίνακες Επαγγελμάτων ;

Τοποθετήστε τρεις από αυτούς τους καμβάδες δίπλα δίπλα και η ίδια απόχρωση επανέρχεται, από το αμάξωμα ενός ελικοπτέρου ως τη στολή ενός άνδρα που βαδίζει. Αυτό το ανοιχτό τιρκουάζ δεν είναι καπρίτσιο της παλέτας. Οι Πίνακες Επαγγελμάτων δείχνουν επαγγέλματα που ασκούνται σε μεγάλο ύψος ή στο ανοιχτό πέλαγος, και το χρώμα που παίρνουν εκεί ο αραιός αέρας και τα ρηχά νερά είναι ένα μπλε πλυμένο, σχεδόν λευκό κοντά στον ορίζοντα, πιο έντονο προς το πάνω μέρος του κάδρου. Καταλαμβάνει το βάθος, και πάνω του ξεχωρίζουν το κράνος, το πτερύγιο, η ράχη ενός κύματος. Πριν καν αναγνωρίσει κανείς το όχημα, ξέρει ότι η σκηνή εκτυλίσσεται πολύ μακριά από το έδαφος.

Σε έναν τοίχο, αυτή η ψυχρή κυριαρχία λειτουργεί σαν παράθυρο. Υποχωρεί, αναπνέει, δεν κορέννυει το δωμάτιο όπως θα έκανε ένα συμπαγές κόκκινο. Γι' αυτό οι εικόνες αυτές είναι εκπληκτικά εύκολες στη συμβίωση παρά τη σκληρότητα των θεμάτων τους, μπορεί κανείς να τις κοιτάζει κάθε πρωί χωρίς να κουράζεται. Τοποθετημένες σε ανοιχτόχρωμο τοίχο, ενισχύουν την αίσθηση του χώρου. Σε σκούρο τοίχο, το τιρκουάζ γίνεται φωτεινό και παίρνει τη θέση μιας πηγής φωτός, κάτι που ταιριάζει σε διαδρόμους και κλιμακοστάσια με λίγο φως.

Ο χρυσός εμφανίζεται μόνο στις φωτισμένες ακμές και στα διακριτικά

Το χρυσαφί που υπογραμμίζει ένα αμάξωμα, ένα κύτος ή μια σιλουέτα στους Πίνακες Επαγγελμάτων δεν έχει τίποτα διακοσμητικό. Κοιτάξτε πού αποτίθεται: στην πάνω ακμή μιας πτέρυγας, στην άκρη ενός κράνους, σε ένα διακριτικό ώμου, στη ράχη ενός κύματος, πάντα από την πλευρά που πέφτει το φως του τέλους της ημέρας. Αλλού, ο ίδιος καμβάς μένει σιωπηλός, σχεδόν γκρι. Ο ζωγράφος συγχέει έτσι δύο χρυσά, αυτό του ήλιου που χαμηλώνει στις βραδινές πτήσεις και αυτό του ορείχαλκου των διακριτικών. Ο χρυσός δεν λάμπει ποτέ μόνος του: σχεδιάζει το φωτισμένο περίγραμμα μιας κίνησης και δίνει σε αυτές τις σκηνές τη ζεστασιά τους, χωρίς να τις μετατρέπει σε διάκοσμο τελετής.

Ένα και μόνο ίχνος από πίδακα αρκεί για να φλογίσει αυτούς τους Πίνακες Επαγγελμάτων

Κοιτάξτε την επιφάνεια που πραγματικά καταλαμβάνουν το κόκκινο και το πορτοκαλί στους Πίνακες Επαγγελμάτων, παραμένει ελάχιστη. Ένα ίχνος πίσω από έναν κινητήρα, μια γραμμή στο κύτος, ένα φωτισμένο σύννεφο, και τίποτα άλλο. Αυτή η λιτότητα είναι σκόπιμη. Το κόκκινο είναι εδώ το χρώμα της καύσης και του συναγερμού, δύο πράγματα που αυτά τα επαγγέλματα συναντούν χωρίς ποτέ να τους επιτρέπουν να κατακλύσουν το πεδίο. Περιορισμένο σε μια νότα, λειτουργεί σαν σήμα : το μάτι το βρίσκει πρώτο, ακολουθεί την τροχιά που σχηματίζει και έπειτα επιστρέφει στην ηρεμία του βάθους. Αυτή η εναλλαγή δημιουργεί την κίνηση.

Αυτή η οικονομία έχει άμεσο αντίκτυπο στο σπίτι. Μια θερμή μειοψηφική νότα ταιριάζει σχεδόν με όλα όσα συνθέτουν ένα δωμάτιο, ανοιχτόχρωμο ξύλο, δέρμα σε χρώμα ταμπά, ορείχαλκος ενός φωτιστικού, τούβλο ενός παλιού τοίχου. Τίποτα δεν χρειάζεται βάψιμο, τίποτα δεν χρειάζεται επίπονο συνδυασμό. Και αν ο χώρος σας στερείται ανάγλυφου, αυτές οι λάμψεις από κόκκινο και πορτοκαλί λειτουργούν σαν στίξη, αρκούν για να ζωντανέψουν έναν ολότελα ουδέτερο τοίχο χωρίς να επιβάλλουν ένα κυρίαρχο χρώμα σε ολόκληρο το δωμάτιο. Είναι συχνά αυτό που αναζητά κανείς όταν διστάζει ακόμη να κρεμάσει μια εικόνα τόσο έντονη.

Πίνακες Επαγγελμάτων χωρίς πάγκο ούτε εργαλεία: ο ουρανός και το κύμα ως εργαστήριο

Τι βλέπουμε στη θέση του πάγκου εργασίας και των τακτοποιημένων εργαλείων;

Από μια συλλογή αφιερωμένη στα επαγγέλματα περιμένει κανείς χέρια στη δουλειά, έναν πάγκο εργασίας, καλά τακτοποιημένα εργαλεία. Οι Πίνακες Επαγγελμάτων κάνουν ακριβώς το αντίθετο: το σκηνικό είναι πάντα το στοιχείο που διασχίζεται, οροφή από σύννεφα, γκρίζο κύμα, τείχος από ψηλά χόρτα. Αυτό οφείλεται στη φύση των ίδιων των επαγγελμάτων, που δεν έχουν σταθερό τόπο και παίρνουν μαζί τους τον χώρο εργασίας τους. Σε αυτούς τους καμβάδες, το εργαστήριο χωράει ολόκληρο σε ένα παράθυρο πιλοτηρίου, ένα κύτος ραγισμένο από αλμύρα, μια δεμένη στολή πεδίου. Ο άνθρωπος δεν φαίνεται ποτέ χωρίς το περιβάλλον του.

Για όποιον κρεμά αυτές τις εικόνες, η διαφορά είναι τεράστια. Ένα ζωγραφισμένο εργαστήριο παραμένει κλειστός χώρος, που κλείνει τον τοίχο πάνω στον εαυτό του. Ένας ανοιχτός ουρανός ή μια θάλασσα που χάνεται στον ορίζοντα κάνει το αντίθετο, διαπερνά το διάφραγμα και επεκτείνει το δωμάτιο. Ακριβώς αυτό αναζητά κανείς σε μια είσοδο χωρίς παράθυρο ή σε ένα στενό γραφείο, όπου περνά ώρες μπροστά στον ίδιο τοίχο. Οι ανοιχτοί ορίζοντες δημιουργούν εκεί ένα αποτέλεσμα διαφυγής που ούτε ένα πορτρέτο ούτε μια νεκρή φύση θα κατάφερνε ποτέ.

Όλα όσα ξεπερνούν τον ορίζοντα στους Πίνακες Επαγγελμάτων: πτερύγιο, κράνος, κοντάρι σημαίας

Μια λεπτομέρεια περνά απαρατήρητη μέχρι να την προσέξει κανείς: στους Πίνακες Επαγγελμάτων, η γραμμή του ορίζοντα τοποθετείται πολύ χαμηλά, στο τελευταίο τέταρτο του καμβά, όταν δεν έχει σπρωχτεί έξω από το κάδρο. Όλα τα υπόλοιπα είναι ουρανός ή ανοιχτό νερό. Ένα πτερύγιο, ένα κράνος, ένα κοντάρι ξεχωρίζουν λοιπόν πάνω από το βλέμμα, και βρίσκεται κανείς τοποθετημένος κάτω από αυτά, υποχρεωμένος να σηκώσει το κεφάλι, ακριβώς όπως μπροστά σε ένα μνημείο όπου ο πολεμιστής φαίνεται από κάτω. Τοποθετημένος λίγο ψηλά, ένας καμβάς χτισμένος έτσι κυριαρχεί στο δωμάτιο και επιβάλλει τη σιωπή.

Πώς τα σύννεφα που στοιβάζονται πίσω από ένα αεροσκάφος σε πτήση μετακινούν τον τοίχο ενός διαδρόμου

Ο τρόπος που είναι χτισμένος ο ουρανός αλλάζει την αντίληψη ενός χώρου διέλευσης. Στους Πίνακες Επαγγελμάτων, τα σύννεφα σπάνια είναι συμπαγή, ανοίγουν σε βάθος, στοιβάζουν πολλά επίπεδα, αφήνουν ένα φως να περάσει στο βάθος. Αυτή η στρωματοποίηση δημιουργεί μια πραγματική προοπτική, όχι απλώς μια επίπεδη εικόνα. Τοποθετημένο σε διάδρομο, σε έναν χώρο ή σε ανηφορικό κλιμακοστάσιο, όπου περνά κανείς χωρίς να σταματά, ένα τέτοιο φόντο απομακρύνει εμφανώς τον τοίχο και σπάει την εντύπωση σήραγγας. Η κίνηση που υπονοούν τα ίχνη και οι ταχύτητες συνοδεύει άλλωστε το βήμα όποιου περνά.

Η κλίμακα των Πινάκων Επαγγελμάτων: μια κρανοφόρα σιλουέτα, μια τεράστια μηχανή

Γιατί σχεδόν δεν βλέπουμε πρόσωπο σε αυτούς τους καμβάδες;

Είναι το πρώτο που εντυπωσιάζει όταν κοιτάξει κανείς τους Πίνακες Επαγγελμάτων από κοντά: τα χαρακτηριστικά δεν υπάρχουν. Μια κατεβασμένη visière, ένα κράνος από τρία τέταρτα, ένας ώμος, μια πλάτη σκυμμένη από την προσπάθεια, μερικές φορές μια απλή μαύρη σιλουέτα σε αντίθετο φως πάνω στον ουρανό. Αυτό που ταυτοποιεί τον άνθρωπο βρίσκεται αλλού, στο κόψιμο της στολής, στην κλίση του σώματος, στο χέρι που σφίγγει ένα κοντάρι, όλα όσα η στολή δείχνει για τη λειτουργία πριν από το άτομο. Ο ζωγράφος περιορίζεται σε αυτό. Αυτοί οι καμβάδες δεν αναπαριστούν τον κύριο τάδε, αλλά τον πιλότο, τον ναυτικό, τον σημαιοφόρο.

Το αποτέλεσμα διαφέρει πολύ από αυτό ενός πορτρέτου στον τοίχο. Ένα πρόσωπο κοιτάζει και τελικά επιβάλλει την παρουσία του στο δωμάτιο. Μια ανώνυμη σιλουέτα αφήνει αντίθετα ελεύθερη τη θέση, ο καθένας μπορεί να προβάλει πάνω της έναν πατέρα, έναν παππού, έναν συνάδελφο του στρατού, ή τον εαυτό του στα είκοσί του. Αυτό εξηγεί το συναισθηματικό φορτίο αυτών των εικόνων στις οικογένειες όπου κάποιος υπηρέτησε. Δεν κρεμάμε έναν άγνωστο, κρεμάμε μια λειτουργία που γνωρίσαμε από κοντά, και η ανάμνηση εγκαθίσταται μόνη της στη σιλουέτα.

Το πτερύγιο, το κύτος, το κοντάρι: όλα ανεβαίνουν προς τα δεξιά στους Πίνακες Επαγγελμάτων

Κοιτάξτε αυτές τις εικόνες μόνο από τις γραμμές τους: στους Πίνακες Επαγγελμάτων, σχεδόν τα πάντα ανεβαίνουν από αριστερά προς τα δεξιά. Ένα αεροσκάφος που ανεβαίνει αφήνοντας πίσω του το ίχνος του, ένα κύτος που τρυπά την επιφάνεια από μπροστά, ένα κοντάρι που πολλά χέρια ανασηκώνουν, μια σκυμμένη κούρσα προς το πάνω μέρος του κάδρου. Ακόμη και τα σύννεφα ακολουθούν αυτή την κλίση. Κανένας από αυτούς τους καμβάδες δεν κατεβάζει το θέμα του προς την κάτω γωνία, και αυτή η ανοδική διαγώνιος, που επαναλαμβάνεται από εικόνα σε εικόνα, είναι αυτό που τις κάνει αισιόδοξες παρά τη σκληρότητα των σκηνών. Σε έναν τοίχο, αυτή η άνοδος τραβά το βλέμμα προς τα πάνω.

Αυτό καθοδηγεί την επιλογή του χώρου. Ένα γραφείο, ένας χώρος εργασίας, ένα μέρος όπου αποφασίζει κανείς: αυτές οι σιλουέτες σε δράση παίζουν εκεί έναν ρόλο που δεν θα έπαιζε ένα τοπίο, αυτόν μιας υπενθύμισης δέσμευσης. Στο δωμάτιο ενός εφήβου αντικαθιστούν επωφελώς τις εφήμερες αφίσες με μια εικόνα που θα μείνει για χρόνια. Και σε ένα σαλόνι, τις κρεμάμε συνήθως μόνες, σε ένα ελεύθερο τμήμα τοίχου, επειδή είναι εικόνες που θέλουν λίγη απόσταση για να αποδώσουν τη σχέση κλίμακας τους.

Σε ποιους μιλούν πραγματικά αυτές οι σιλουέτες στολής;

Οι Πίνακες Επαγγελμάτων δεν απευθύνονται μόνο σε γνώστες ικανούς να ονομάσουν ένα αεροσκάφος από την ουρά του. Απευθύνονται πρώτα απ' όλα σε όσους η στολή τους θυμίζει μια οικογενειακή ιστορία, σε όσους υπηρέτησαν και στους νέους που ονειρεύονται μια δέσμευση. Μιλούν όμως και σε όποιον δεν γνωρίζει τίποτα από αυτά, γιατί αυτό που διαβάζεται πρώτο δεν είναι ο εξοπλισμός, είναι μια κοινή προσπάθεια, χέρια τεντωμένα προς το ίδιο κοντάρι, ένας τεράστιος χώρος προς διάσχιση. Το θέμα είναι τεχνικό, η ανάγνωσή του όχι, και γι' αυτό μπορούν να κρεμαστούν σε έναν κοινό χώρο.

Συχνές ερωτήσεις για τους πίνακες επαγγελμάτων

Πρέπει κανείς να έχει φορέσει στολή για να κρεμάσει αυτούς τους πίνακες στο σπίτι;

Όχι, και συνήθως δεν συμβαίνει καν αυτό. Αυτοί οι καμβάδες διαβάζονται πρώτα σαν σκηνές προσπάθειας και απεραντοσύνης, ένας μικροσκοπικός άνθρωπος, μια μηχανή, ένας τεράστιος ουρανός. Μπορεί κανείς να μην γνωρίζει τίποτα για τα απεικονιζόμενα μέσα και να μένει εντυπωσιασμένος από αυτή τη σχέση κλίμακας. Οι πρώην στρατιωτικοί αναγνωρίζουν εκεί συγκεκριμένες αναμνήσεις, οι υπόλοιποι βλέπουν θάρρος και κίνηση. Η συλλογή λειτουργεί σε αυτά τα δύο επίπεδα ανάγνωσης, γι' αυτό βρίσκει τη θέση της τόσο σε ένα γραφείο όσο και στο δωμάτιο ενός εφήβου.

Η αμερικανική σημαία που εμφανίζεται σε ορισμένους καμβάδες έχει θέση σε γαλλικό εσωτερικό;

Εμφανίζεται ως μοτίβο ιστορικής ζωγραφικής, όπως ένα ορθωμένο κοντάρι ή ένας ουρανός μάχης. Αυτό που αφηγείται η εικόνα είναι η συλλογική κίνηση της ανύψωσης κάτι μαζί, όχι μια εθνική ταυτότητα. Πολλοί τη βάζουν για αυτόν ακριβώς τον λόγο, χωρίς ιδιαίτερη σχέση με τη χώρα. Αν η ιδέα σας ενοχλεί παρά ταύτα, η συλλογή περιλαμβάνει θέματα χωρίς έμβλημα, αεροσκάφη σε πτήση, κύτη που αναδύονται από το νερό, προέλαση μέσα στα ψηλά χόρτα, που φέρουν ακριβώς το ίδιο βάρος.

Σε τι διαφέρουν αυτοί οι πίνακες από μια συλλογή αεροπλάνων ή πλοίων;

Μια συλλογή μηχανών δείχνει το αντικείμενο, συχνά από το πλάι, σαν τεχνικό σχέδιο. Εδώ το όχημα είναι μόνο μέσο, το θέμα παραμένει το επάγγελμα, άρα ο άνθρωπος που το ασκεί και η στιγμή που ενεργεί. Βλέπουμε έναν ελιγμό, μια ανάδυση, μια κούρσα, ποτέ ένα ακίνητο μοντέλο. Το φως είναι δραματοποιημένο, τα ίχνη και οι ταχύτητες αφηγούνται μια τροχιά. Είναι η διαφορά ανάμεσα σε απογραφή εξοπλισμού και σκηνή, και η σκηνή γερνά καλύτερα σε έναν τοίχο επειδή συνεχίζουμε να διαβάζουμε κάτι μέσα της.