Πίνακας Αφηρημένης Αρχιτεκτονικής

Χωρίς πεζοδρόμιο ούτε περαστικό: η κορνίζα των Πίνακων Αρχιτεκτονική αφηρημένη

Πού πήγαν το έδαφος και οι περαστικοί των Πίνακων Αρχιτεκτονική αφηρημένη;

Η πρώτη αντίδραση μπροστά στους Πίνακες Αρχιτεκτονική αφηρημένη είναι να ψάξεις μια είσοδο, ένα κομμάτι πεζοδρομίου, μια σιλουέτα που θα έδινε τη μέτρηση: τίποτα από αυτά δεν υπάρχει εδώ. Το πλαίσιο ξεκινά πάνω από το ισόγειο και σταματά πριν τον ουρανό, ή ανατρέπεται κάθετα για να κρατήσει μόνο στέγες. Η πρόσοψη καταλαμβάνει ολόκληρη την επιφάνεια, από άκρη σε άκρη, χωρίς περιθώριο και χωρίς κενό. Αυτή η κοπή δεν είναι παράλειψη: είναι αυτή που μετατρέπει ένα κτίριο σε ζωγραφισμένη επιφάνεια, και εξηγεί γιατί αυτοί οι πίνακες διαβάζονται πρώτα σαν συνθέσεις ορθογωνίων χρωματικών.

Κοίταξε τώρα πού κόβει το πλαίσιο. Κόβει ένα παράθυρο στη μέση, διασχίζει ένα μπαλκόνι στη μέση της μπάρας του, διακόπτει μια σειρά από πάνελ χωρίς προειδοποίηση, αφήνει μια λωρίδα στέγης να βγει έξω από τον πίνακα. Αυτές οι αποκοπές επιστρέφουν σχεδόν σε όλους τους πίνακες και λειτουργούν σαν ομολογία: κανείς εδώ δεν ισχυρίζεται ότι δείχνει ένα ολόκληρο κτίριο, μόνο ένα κομμάτι που έχει πάρει από μέσα. Αυτό που βλέπουμε συνεχίζεται πέρα από τις άκρες, αριστερά, δεξιά, πάνω, και το μάτι το μαντεύει χωρίς να μπορεί να το ελέγξει. Έτσι δημιουργείται η εντύπωση ότι κρατάς ένα δείγμα τοίχου τοποθετημένο επίπεδο, σαν ύφασμα απλωμένο σε ένα τραπέζι.

Η λήψη από χαμηλά, ή πώς ένα κτίριο γίνεται σκακιέρα

Πολλά έργα τέχνης Αρχιτεκτονικής αφηρημένης προέρχονται από χαμηλά, με το βλέμμα στο θεμέλιο του κτιρίου και στραμμένο προς τα πάνω. Το αποτέλεσμα είναι μηχανικό: τα επίπεδα στοιβάζονται συμπιεσμένα, τα παράθυρα μικραίνουν σειρά με σειρά, οι κάθετες γραμμές ενώνονται κάπου έξω από το πλαίσιο. Ένα πλέγμα, αν και τακτικό, γίνεται ένα ακανόνιστο σύνολο τετραγώνων που επιταχύνει προς την κορυφή. Αυτό ακριβώς δημιουργεί την εντύπωση ενός κάθετου ταπετσαρίσματος, και αυτό δίνει επίσης σε αυτά τα έργα τέχνης την επίδραση της ανιούσας κίνησης, ενώ κανένας χαρακτήρας και κανένα όχημα δεν κουνιέται.

Δύο άλλες λήψεις συμπληρώνουν τη σειρά: η προοπτική από ψηλά, η οποία συνθλίβει τις στέγες σε ένα μοτίβο πολύχρωμων ορθογωνίων, και η μπροστινή λήψη, η οποία ισοπεδώνει τα πάντα και καταργεί το βάθος. Τρεις τρόποι για να πετύχετε το ίδιο πράγμα : να αφαιρέσετε από το κτίριο την ιδιότητά του ως κατοικήσιμου όγκου. Όταν συνδυάζονται σε έναν τοίχο, αυτές οι ποικίλες λήψεις αποφεύγουν τη μονοτονία, επειδή το μάτι μεταβαίνει από μια κάθετη άνοδο σε μια πτώση προς το έδαφος χωρίς να ξαναβρίσκει τη άνετη θέση του περαστικού στη γωνία του δρόμου.

Τι μένει από μια πόλη χωρίς κλίμακα;

Είναι αδύνατο, μπροστά σε έναν έργο τέχνης Αρχιτεκτονικής αφηρημένης, να πούμε αν ένα κτίριο έχει τέσσερις ή σαράντα ορόφους. Δεν υπάρχει παρκαρισμένο αυτοκίνητο, δεν υπάρχει πόρτα, δεν υπάρχει κατειλημμένο μπαλκόνι, δεν υπάρχει δέντρο σε ανθρώπινο ύψος: τα λίγα φυτά που εμφανίζονται στην άκρη των στέγης θα μπορούσαν να είναι τόσο θάμνοι όσο και μινιατούρες δασών. Η κλίμακα εξαφανίζεται με τα σημεία αναφοράς, και μαζί της η δυνατότητα να τοποθετηθεί η σκηνή. Αυτή η έλλειψη ενδείξεων εξηγεί γιατί αυτά τα έργα τέχνης δεν λειτουργούν ποτέ ως αναμνήσεις ταξιδιού: δεν αναφέρονται σε κανένα συγκεκριμένο μέρος, επομένως σε καμία συγκεκριμένη ημερομηνία.

Για έναν τοίχο, η συνέπεια είναι πολύ συγκεκριμένη. Μια αναγνωρίσιμη αστική άποψη επιβάλλει μια αφήγηση: έχουμε πάει εκεί, ονειρευόμαστε να πάμε εκεί, πρέπει να την εξηγήσουμε στους καλεσμένους μας. Μια ανώνυμη πρόσοψη δεν επιβάλλει τίποτα και απλώς οργανώνει το χρώμα και τη γραμμή. Ως εκ τούτου, γερνάει διαφορετικά, χωρίς να εξαρτάται από μια τουριστική τάση ή ένα τοπίο που έχει γίνει τετριμμένο από την αναπαραγωγή του. Είναι η διακριτική άνεση αυτών των συνθέσεων: μπορείτε να τις κοιτάξετε χιλιάδες φορές χωρίς να χρειαστεί να πείτε τίποτα.

Κόκκινο εναντίον κίτρινου, τιρκουάζ εναντίον ματζέντα: το χρώμα των έργων τέχνης Αρχιτεκτονικής αφηρημένης

Γιατί το ματζέντα δεν ξεχειλίζει ποτέ στο γειτονικό κόκκινο;

Η παλέτα των έργων τέχνης Αρχιτεκτονικής αφηρημένης αντικρούει αμέσως την ιδέα μιας γκρίζας πόλης: ζωηρό κόκκινο εναντίον κίτρινου, πορτοκαλί που τρέχει στα μπαλκόνια, τιρκουάζ δίπλα στο ματζέντα, ροζ στις στέγες. Δείτε πώς κατανέμονται αυτές οι αποχρώσεις και καταλαβαίνετε τη διαδικασία: δεν χρωματίζουν μια λεπτομέρεια, παίρνουν ολόκληρο έναν όροφο, μετά τον επόμενο αλλάζοντας. Σε πολλά έργα τέχνης, κάθε εντομή λαμβάνει το χρώμα της και το κτίριο καταλήγει να μοιάζει με έναν χρωματικό πίνακα όρθιο. Καμία σκίαση, καμία βρωμιά, κανένα ίχνος βροχής : η απόχρωση σταματά απότομα στην άρθρωση, όπου ξεκινάει το διπλανό τετράγωνο.

Ακολουθήστε τώρα αυτά τα χρώματα από κοντά: ακολουθούν την κατασκευή αντί να την αντικρούουν. Το κόκκινο σταματά ακριβώς στη μύτη του δαπέδου, το κίτρινο γεμίζει το άνοιγμα μεταξύ δύο παραθύρων, το πορτοκαλί περιορίζεται στις κολώνες χωρίς να δαγκώνει στον τοίχο. Η απόχρωση υπακούει στο σχέδιο του κτιρίου, τετράγωνο προς τετράγωνο, και είναι αυτή η πειθαρχία που εμποδίζει ολόκληρο το σύνολο να μετατραπεί σε μουτζούρα παρά τη βίαιη προσέγγιση. Διαγράψτε τα χρώματα, θα έμενε ένα αναγνωρίσιμο σχέδιο πρόσοψης. Αποδώστε τα, και αυτό το σχέδιο γίνεται μια σύνθεση που παρακολουθείται από μόνο του.

Τα έργα τέχνης Αρχιτεκτονικής αφηρημένης που εγκαταλείπουν το χρώμα

Ένα μέρος των Πινάκων Αρχιτεκτονικής αφηρημένης εγκαταλείπει τις κορεσμένες αποχρώσεις για το λευκό, το γκρι περλέ και την απαλή σκιά: φωτεινοί πύργοι που αλληλοσυνδέονται, ραβδωμένοι πεζοδρομικοί δρόμοι, γυάλωμα χωρίς πολύχρωμη αντανάκλαση. Σε αυτά τα καμβάδες, όλη η δουλειά πηγαίνει στο φως. Ελλείψει κόκκινου ή τιρκουάζ για να διαχωρίσουν τα επίπεδα, είναι οι σκιές που κόβουν: μια γκρίζα λωρίδα κάτω από κάθε προεξοχή, μια πιο σκοτεινή κοιλότητα στο βάθος μιας εσοχής, μια σχεδόν λευκή διακοπή στην αιχμηρή άκρη. Η γραμμή αντικαθιστά το χρώμα και γίνεται ξαφνικά πολύ πιο ορατή, σαν να έχουμε ξύσει τον σοβά για να δείξουμε τη δομή από κάτω.

Σε έναν τοίχο, αυτές οι δύο οικογένειες απαντούν αντί να αντιτίθενται. Οι φωτεινές συνθέσεις επιτρέπουν σε ένα σύνολο να αναπνεύσει και υποστηρίζουν άφθονο φως χωρίς να σκληραίνουν ποτέ· οι πολύχρωμες συνθέσεις παίρνουν θέση και ικανοποιούνται με έναν αδύναμο φωτισμό. Η εναλλαγή των δύο ισοδυναμεί με την τελεία μιας πρότασης : μια σιωπή μετά από μια θαυμασμό. Αυτό επιτρέπει σε αυτήν τη συλλογή να τροφοδοτεί τόσο ένα ήδη πολύ κατοικημένο δωμάτιο όσο και έναν σκόπιμα λιτό χώρο, χωρίς το σύνολο να καταλήξει να επαναλαμβάνεται από τον έναν πίνακα στον άλλο.

Τι κάνει μια κόκκινη πρόσοψη σε ένα δωμάτιο με νότια έκθεση

Οι μεγάλοι χρωματικοί όγκοι των Πινάκων Αρχιτεκτονικής αφηρημένης συμπεριφέρονται περισσότερο σαν μπλοκ χρωστικής ουσίας παρά σαν απόψεις: το κόκκινο μιας πρόσοψης δεν αποδυναμώνεται σε σκιές, κρατάει από την άκρη στην άκρη του πάνελ. Σε ένα δωμάτιο με βόρεια έκθεση, όπου το φως παραμένει κρύο όλη την ημέρα, αυτή η θερμή μάζα θερμαίνει ολόκληρο το σύνολο πολύ πιο αποτελεσματικά από ένα χρωματιστό αντικείμενο τοποθετημένο σε ένα έπιπλο. Το χρώμα είναι αρχιτεκτονικό, δηλαδή εγκαθίσταται σε μεγάλη ποσότητα και με μία μόνο κίνηση, ακριβώς όπως στο κτίριο που αντιπροσωπεύει.

Οι χρωματικοί συνδυασμοί που χρησιμοποιούνται σε αυτούς τους πίνακες δεν είναι ουδέτεροι ούτε αυτοί. Τουρκουάζ και ματζέντα, κόκκινο και κίτρινο, ροζ και πράσινο φωτιάς: είναι ζευγάρια που ενισχύουν αμοιβαία το ένα το άλλο και δημιουργούν μια δόνηση στην αμφιβληστροειδή. Τοποθετημένα μπροστά σε ένα παράθυρο, γίνονται σχεδόν ηλεκτρικά· τοποθετημένα σε έναν σκοτεινό τοίχο, κερδίζουν βάθος και ηρεμούν. Είναι προτιμότερο να τους αφήσετε ένα ελεύθερο τμήμα τοίχου παρά να τους γλιστρήσετε ανάμεσα σε δύο ράφια, όπου αυτή η δόνηση θα χανόταν αμέσως.

Το σκάκι, η ρίγα και η ψηφιδωτή: η γραμματική των Πινάκων Αρχιτεκτονικής αφηρημένης

Γιατί τα ίδια τετράγωνα επιστρέφουν από έναν Πίνακα Αρχιτεκτονικής αφηρημένης σε έναν άλλο;

Ένας Πίνακας Αρχιτεκτονικής αφηρημένης στηρίζεται σχεδόν πάντα σε μια επαναλαμβανόμενη μονάδα: ένα πάνελ, ένα παράθυρο, μια στοά, ένα πλακίδιο πεζοδρομίου. Μετρήστε τα σε έναν καμβά και θα δείτε ότι η παραλλαγή δεν αφορά ποτέ το σχήμα, πάντα την απόχρωση. Η μονάδα παραμένει ίδια από κάτω έως πάνω του πάνελ· αλλάζει μόνο το κουτί που αποφασίζουμε να γεμίσουμε με κόκκινο, κίτρινο ή γκρι περλέ. Αρκεί να μετακινήσετε αυτά τα γεμίσματα για να μετατρέψετε έναν τακτικό τοίχο σε σκάκι, ριγέ, κλίμακα ή βροχή κουκκίδων. Είναι αυτή η μοναδική χειρονομία, επαναλαμβανόμενη διαφορετικά, που συνδέει πίνακες πολύ διαφορετικούς ως προς το χρώμα.

Αυτή η επανάληψη έχει μια σπάνια αρετή σε ένα εσωτερικό: καταλαμβάνει την επιφάνεια χωρίς να την υπερφορτώνει. Ένα τακτικό πλέγμα προσφέρει στο μάτι ένα σαφή δρόμο, ανοδικό ή πλευρικό, και το αφήνει να περιηγηθεί στον καμβά χωρίς να σκοντάψει σε μια ασήμαντη λεπτομέρεια. Κοιτάμε έναν ρυθμό παρά μια σκηνή. Για αυτόν τον λόγο, αυτές οι συνθέσεις αντέχουν και στις μεγάλες διαστάσεις: όσο εκτείνεται το πλέγμα, τόσο γίνεται πιο ελκυστικό, όπου μια αφηγηματική εικόνα θα είχε εξαντληθεί μετά από τρεις αποσπασματικές ματιές.

Πόσα μπλε υπάρχουν σε ένα μόνο τμήμα πρόσοψης;

Οι επιφάνειες των Κανβάων Αρχιτεκτονικής αφηρημένης δεν είναι σχεδόν ποτέ λεία: χωρίζονται σε μικρά, σφιχτά τετράγωνα, σε σφαιρίδια, σε στενές λωρίδες που θυμίζουν αμέσως κεραμικό φινίρισμα. Πλησιάστε και η λεπτομέρεια γίνεται πιο καθαρή: κάθε πλακάκι έχει τη δική του απόχρωση, λίγο πιο ανοιχτή ή πιο σιωπηλή από το γειτονικό του, έτσι ώστε ένα πάνελ που φαίνεται ενιαίο αποκαλύπτεται ότι αποτελείται από δεκάδες μπλε αποχρώσεις. Οι αρμοί παραμένουν ορατοί, λεπτοί και τακτικοί, και τετραγωνίζουν το χρώμα με ένα δίκτυο ανοιχτόχρωμων γραμμών που τραβάει το βλέμμα εκεί όπου μια λεία επιφάνεια δεν θα συγκράτησε τίποτα.

Αυτός ο μικροσκοπικός διαχωρισμός εγκαθιστά έναν διπλό τρόπο ανάγνωσης. Από μακριά, η μωσαϊκή ενσωματώνεται σε μια ενιαία, χρωματισμένη μάζα και η πρόσοψη γίνεται ξανά μια ειλικρινής, αναγνώσιμη επιφάνεια από άκρη σε άκρη του δωματίου. Από κοντά, η κοπή επανεμφανίζεται και η επιφάνεια αρχίζει να τρεμοπαίζει σαν κεντητό. Ένας πίνακας προσφέρει λοιπόν δύο εικόνες ανάλογα με την απόσταση στην οποία στέκεστε, γεγονός που τον καθιστά έναν διαρκή σύντροφο όπου κι αν κυκλοφορείτε: ο διάδρομος δείχνει τη μάζα του, η πολυθρόνα αποκαλύπτει το πλακάκι του.

Κάθε πλέγμα καλεί το ατύχημά του: η καμπύλη, η άκρη, η ομίχλη

Κοιτάξτε προσεκτικά έναν Κανβά Αρχιτεκτονικής αφηρημένης και πάντα θα βρείτε το ατύχημα που αντικρούει το πλέγμα: ένα γυάλινο μπαλκόνι που καμπυλώνει, μια άκρη που σπάει την ευθυγράμμιση διαγώνια, μια τεντωμένη ομίχλη που κυματίζει μπροστά από τα παράθυρα, μια έκρηξη ατμού που θολώνει μια γωνία. Αυτές οι αποκλίσεις μετριούνται, ένα ή δύο ανά καμβά, και σπάνια τοποθετούνται στο κέντρο του πάνελ. Η καμπύλη χωρά σε ένα τρίτο της επιφάνειας, εκτός κέντρου, σαν να έχει τοποθετηθεί εκεί για να αποτρέψει τη συμμετρία από το να κλείσει. Αναζητήστε το σε κάθε καμβά: σε αυτό το συγκεκριμένο σημείο η σύνθεση ανατρέπεται.

Χωρίς αυτές τις ρωγμές, μια σύνθεση που είναι εξ ολοκλήρου τετραγωνισμένη θα έμοιαζε με ταπετσαρία. Με αυτές, το βλέμμα έχει ένα σημείο πρόσδεσης και επιστρέφει. Είναι αυτή η δοσολογία μεταξύ πειθαρχίας και απόκλισης που διακρίνει αυτούς τους καμβάδες από ένα απλό επαναλαμβανόμενο μοτίβο και που τους επιτρέπει να αντέξουν σε έναν τοίχο με την πάροδο του χρόνου. Μια μόνο καμπύλη ανάμεσα σε τριακόσια τετράγωνα αρκεί: δίνει στο πλέγμα το κέντρο του και στο δωμάτιο ένα συγκεκριμένο σημείο όπου να εστιάσετε το βλέμμα.

Συχνές ερωτήσεις σχετικά με τους πίνακες αρχιτεκτονικής αφηρημένης

Υπάρχουν πραγματικά αυτά τα κόκκινα και τυρκουάζ κτίρια κάπου;

Κανένα από αυτά τα κτίρια δεν είναι αναγνωρίσιμο: καμία επιγραφή, κανένα μνημείο, καμία διάσημη ορίζοντας στο βάθος. Η κορνίζα μπαίνει στην πρόσοψη και εγκαταλείπει όλα όσα θα επέτρεπαν να ονοματιστεί μια πόλη. Η επιλογή είναι σκόπιμη, και αυτό είναι που διαχωρίζει αυτή τη συλλογή από μια τουριστική θέα: κανείς δεν θα σας ρωτήσει αν έχετε πάει εκεί. Αυτές οι προσόψεις ανήκουν σε μια πιθανή πόλη, φτιαγμένη από χρώματα και πλέγματα, την οποία ο καθένας ανασυγκροτεί με τον δικό του τρόπο.

Τι τα διακρίνει από μια φωτογραφία ουρανοξύστη ή αστικού τοπίου;

Ένα τοπίο διατηρεί το ολόκληρο περίγραμμα των κτιρίων, τον ουρανό, συχνά το νερό ή το δρόμο: αφηγείται ένα μέρος. Εδώ, το πλαίσιο έχει μπει στην πρόσοψη και δείχνει μόνο ένα τμήμα της, μεγεθυσμένο μέχρι να γίνει καθαρή γεωμετρία. Τα χρώματα, στη συνέχεια, ωθούνται πολύ πέρα από το συνηθισμένο γαλαζοπράσινο των αστικών απόψεων. Το αποτέλεσμα δεν είναι ένα τοπίο αλλά μια συναρμολόγηση ορθογωνίων, καμπυλών και πλεγμάτων, πολύ πιο κοντά στην κατασκευασμένη ζωγραφική παρά στην αναφορά.

Σε ποιους απευθύνονται αυτές οι γεωμετρικές και χρωματιστές προσόψεις;

Σε αυτούς που κοιτάζουν ψηλά καθώς περπατούν, που σταματούν μπροστά σε μια γωνία κτιρίου, που φωτογραφίζουν ένα χρωματιστό αιχμωτό χωρίς να ξέρουν ακριβώς γιατί. Σε αυτούς που επίσης θέλουν ένα έντονο χρώμα χωρίς να περάσουν από το λουλούδι, το ζώο ή το τοπίο: αυτοί οι καμβάδες προσφέρουν ειλικρινείς χρωματισμούς που συγκρατούνται από μια δομή. Τέλος, αγγίζουν εκείνους που αρέσει στις εικόνες που διαβάζονται σε δύο χρόνους, το πλέγμα από μακριά, το πλακάκι από κοντά, και δεν απαιτούν καμία εξήγηση.