Οι τοπιογραφίες του Corot: ανάμεσα στον κλασικισμό και τον προιμπρεσιονισμό

Τα πρώτα τοπία του Corot εντάσσονται στην παράδοση του γαλλικού κλασικισμού. Μαθήτευσε κοντά στον Achille-Etna Michallon και στη συνέχεια στον Jean-Victor Bertin, και οι δύο κληρονόμοι του Pierre-Henri de Valenciennes, και έμαθε μια αυστηρή μέθοδο: να παρατηρεί τη φύση στην ύπαιθρο για να την ανασυνθέτει αργότερα στο atelier.

Αυτή η ακαδημαϊκή προσέγγιση ακολουθούσε μια καλά καθορισμένη διαδικασία. Πρώτα, ο ζωγράφος έκανε προπαρασκευαστικές μελέτες επιτόπου, αποτυπώνοντας φως και σχήματα. Έπειτα, επιστρέφοντας στο atelier, επεξεργαζόταν τους πίνακές του για το Salon, συνδυάζοντας διάφορα στοιχεία που είχε παρατηρήσει. Ο στόχος; Να δημιουργήσει ένα εξιδανικευμένο τοπίο που θα χρησίμευε ως σκηνικό για μια ιστορική, βιβλική ή μυθολογική σκηνή.

Ας πάρουμε το Η γέφυρα του Narni (1827), το πρώτο του έργο για το Salon. Αυτός ο πίνακας αποκαλύπτει όλη την επιρροή του κλασικισμού:

• Μια ισορροπημένη σύνθεση με οριζόντιες και κάθετες γραμμές
• Ένα επιβλητικό στοιχείο στο προσκήνιο που δημιουργεί το βάθος
• Ένα ελεγχόμενο και ομοιόμορφο φως
• Χρωματικές τόνοι λιτοί, κυρίως ώχρες και καφέ

Ο Corot μετατρέπει εδώ μια απλή μελέτη ενός ρωμαϊκού υδραγωγείου σε ιδυλλιακό ποιμενικό τοπίο. Είναι το χαρακτηριστικό του νεοκλασικού τοπίου : να εξιδανικεύει την πραγματικότητα για να φτάσει σε μια διαχρονική ομορφιά, στη γραμμή των Poussin και Claude Lorrain.

Αγαπημένη επιλογή

Πίνακας εμπνευσμένος από Το Μπλε Κορίτσι του Jean-Baptiste-Camille Corot Νο2 – Φόρος τιμής σε διάσημο καλλιτέχνη

233,90€

Ανακαλύψτε αυτόν τον πίνακα

Ωστόσο, ακόμη και παραμένοντας πιστός στις κλασικές αρχές, ο Corot αναπτύσσει μια ανησυχητική νεωτερικότητα. Κατά την πρώτη του παραμονή στην Ιταλία (1825-1828), παράγει 150 μελέτες που εντυπωσιάζουν με τη spontaneity τους. Τα έργα αυτά αποτυπώνουν το φυσικό φως με πρωτοφανή φρεσκάδα.

Ο Καθεδρικός Ναός του Σαρτρ (1830) σηματοδοτεί μια στροφή. Ζωγραφισμένη στην ύπαιθρο, κάτω από το σκληρό μεσημεριανό φως, αυτή η μελέτη παρουσιάζει έναν εντυπωσιακό ρεαλισμό. Ο Corot δεν εξιδανικεύει: παρατηρεί και αποδίδει πιστά. Τα δύο δέντρα στο προσκήνιο συνομιλούν ισότιμα με τη θρησκευτική αρχιτεκτονική, μια τόλμη που ανατρέπει την ακαδημαϊκή ιεραρχία.

Το δάσος του Fontainebleau γίνεται το εργαστήριό του. Από το 1822, πολύ πριν από τους ζωγράφους της Barbizon, πειραματίζεται εκεί με τη ζωγραφική στην ύπαιθρο. Οι μελέτες του αποκαλύπτουν μια πιο ελεύθερη τεχνική: ορατές πινελιές, πυκνή ζωγραφική ύλη, αυθόρμητη αφή. Αυτή η άμεση προσέγγιση της φύσης προαναγγέλλει ήδη τις ιμπρεσιονιστικές έρευνες.

Στη διάρκεια της καριέρας του, ο Corot ζωγράφισε περίπου 3000 έργα (Πηγή: Wikipedia). Εναλλάσσεται συνεχώς ανάμεσα σε δύο πρακτικές: τους πίνακες για το Salon που συντίθενται στο atelier σύμφωνα με τους κλασικούς κανόνες, και τις νεωτερικές μελέτες που πραγματοποιούνται επιτόπου. Οι τελευταίες, για καιρό άγνωστες, δεν θα γίνουν γνωστές στο κοινό παρά μόνο το 1906, δηλαδή 31 χρόνια μετά τον θάνατό του.

Από τη δεκαετία του 1850, οι πίνακες του Corot υφίστανται μια μεταμόρφωση. Χωρίς να αποκηρύξει τον κλασικισμό, αναπτύσσει ένα ύφος που προοιωνίζει τον προιμπρεσιονισμό. Το φως γίνεται η μανία του.

Στο Πρωί κοντά στο Beauvais (περίπου 1860), μια ελαφριά ομίχλη τυλίγει τη σκηνή με ποιητικό πέπλο. Τα περιγράμματα χάνουν την ευκρίνειά τους, η πινελιά ελαφρύνει και λαμπυρίζει. Αυτή η ατμοσφαιρική τεχνική προαναγγέλλει τις ιμπρεσιονιστικές έρευνες πάνω στα φωτιστικά φαινόμενα, αν και η πρόθεση του Corot παραμένει διαφορετική.

Η παλέτα του εξελίσσεται επίσης. Ο ζωγράφος αναπτύσσει τους περίφημους ασημένιους τόνους, ιδιαίτερα στα τοπία της Πικαρδίας. Οι μαργαριταρένιες γκρίζες αποχρώσεις, τα τρυφερά πράσινα και οι λεπτές ώχρες αντικαθιστούν σταδιακά τα ακαδημαϊκά καφέ. Αυτή η πιο φωτεινή χρωματική γκάμα φέρνει τα τελευταία του έργα πιο κοντά στην προιμπρεσιονιστική ευαισθησία.

Η μελέτη του φωτός πάνω στο νερό γίνεται επαναλαμβανόμενο θέμα. Στο Ville-d'Avray, το οικογενειακό κτήμα που διατήρησε σε όλη του τη ζωή, ο Corot πολλαπλασιάζει τις θέες λιμνών όπου αντανακλώνται δέντρα και νεφελώδεις ουρανοί. Αυτοί οι πίνακες τοπία εξερευνούν λεπτά φωτιστικά φαινόμενα που αποτυπώνουν το φευγαλέο στιγμιότυπο.

Να τι φέρνει τον Corot πιο κοντά στον προιμπρεσιονισμό:

• Κατακερματισμένη πινελιά : οι πινελιές γίνονται ορατές και ελαφριές
• Φωτιστικές μεταβολές : προσοχή στις αλλαγές του φωτισμού
• Ελαφρυμένη παλέτα : κυρίαρχος ασημένιος και ανοιχτοί τόνοι
• Ατμοσφαιρική θολούρα : η ομίχλη αναζητείται για τη δημιουργία ατμόσφαιρας
• Υδάτινες αντανακλάσεις : γοητεία για τα παιχνίδια του φωτός πάνω στο νερό

Ο ίδιος ο Claude Monet θα αναγνωρίσει αυτή την επιρροή το 1897: «Εδώ υπάρχει μόνο ένας δάσκαλος, ο Corot. Δεν είμαστε τίποτα μπροστά του.»

— Nuestra selección

Πίνακας Ναός Δωρικές Κολόνες - συλλογή κλασικισμού

233,90€

Πίνακας αρχαίου κήπου Αψίδα Θριάμβου - έκδοση κλασικισμού

233,90€

Πίνακας Montmartre Grandeur Divine - έκδοση κλασικισμού

233,90€

Στην τελευταία περίοδό του, ο Corot επαναστατεί στην αντίληψή του για το τοπίο εισάγοντας την έννοια του «ενθυμήματος» ( "souvenir"). Αυτή η προσέγγιση ρήγνυται ριζικά με την αντικειμενικότητα των κλασικών δασκάλων του. Οι πίνακές του δεν αναπαράγουν πλέον την πραγματικότητα: μεταφράζουν ένα εσωτερικό συναίσθημα.

Το Ανάμνηση του Mortefontaine (1864), το οποίο αγόρασε ο Napoléon III, ενσαρκώνει αυτό το όραμα. Ο Corot ζωγραφίζει από μνήμης, ανασυνθέτοντας στο atelier ένα εξιδανικευμένο τοπίο από διατηρημένες εντυπώσεις. Ο πίνακας λούζεται σε ονειρική ατμόσφαιρα: ελαφριά ομίχλη, εύθραυστα περιγράμματα, διάχυτο φως. Ο κριτικός Maxime Du Camp γράφει το 1855: «Τα τοπία του κ. Corot ίσως δεν είναι εκείνα που βλέπουμε, αλλά σίγουρα είναι εκείνα που ονειρευόμαστε.»

Αυτή η διεκδικούμενη υποκειμενικότητα τον διακρίνει ταυτόχρονα από τον κλασικισμό και από το αναδυόμενο ιμπρεσιονιστικό κίνημα. Αντίθετα από τους ιμπρεσιονιστές, που αναλύουν επιστημονικά την οπτική αντίληψη επιτόπου, ο Corot ποιητικοποιεί τη φύση. Ο στόχος του δεν είναι η οπτική πιστότητα αλλά η έκφραση μιας νοσταλγίας, μιας εσωτερικής γαλήνης.

Τα μικρά πρόσωπα που κατοικούν στους όψιμους πίνακές του (νύμφες, βοσκοί, χωρικές) δεν είναι πλέον μυθολογικές φιγούρες με την ακαδημαϊκή έννοια. Γίνονται διακριτικά διακοσμητικά στοιχεία, απλά προσχήματα για να υπαινίσσονται μια αρμονία ανάμεσα στον άνθρωπο και στη φύση. Η μικροσκοπική τους αναλογία ενισχύει την απέραντη, στοχαστική διάσταση του τοπίου.

Ο Corot πετυχαίνει έτσι μια μοναδική σύνθεση: διατηρεί τη συνθετική δομή του κλασικισμού (ισορροπία, οριζόντια επίπεδα, σκεπτικός κάδρο) ενώ την εμποτίζει με μια σύγχρονη ευαισθησία. Τα τελευταία του έργα, όπως το Ville-d'Avray, η λίμνη με τη σημύδα (1872-1873), δείχνουν αυτή την ολοκληρωμένη σύντηξη όπου η κληρονομιά του Poussin συνομιλεί με τη νεωτερικότητα της ύπαιθρου του Constable.

Αυτή η ενδιάμεση θέση εξηγεί γιατί ο Corot παραμένει μια κεντρική μορφή της ιστορίας της τέχνης: πολύ νεωτερικός για τους ακαδημαϊκούς, πολύ κλασικός για τους επαναστάτες ιμπρεσιονιστές, χάραξε τον δικό του δρόμο. Οι πίνακές του μαρτυρούν μια προσωπική αναζήτηση όπου η μνήμη και το όνειρο μεταμορφώνουν τη φύση που παρατηρείται.

También te puede interesar

Πίνακας Καβαλάρης Λευκό Ιβουάρ - έκδοση κλασικισμού

213,90€

Ανακαλύψτε αυτόν τον πίνακα →