Venetiaans masker schilderij

Het goud en het gebarsten ivoor: het materiaal van de Tabellen Masker van Venetië

Waarom komt goud op bijna elk Masker Schilderij van Venetië terug?

Bekijk de collectie en één kleur valt al snel op: goud. Het omlijst een wenkbrauwboog, loopt in voluten over een slaap, verlicht een mat voorhoofd. Kijk naar de rand van deze voluten: hij is netjes, alsof hij is uitgesneden, en het materiaal lijkt er dikker te zijn dan de naburige verf, erop aangebracht in plaats van erin gemengd. Het is de metaalfolie van de Venetiaanse ateliers die de schilder hier nabootst, die de maskerbalmaskers bedekte voordat deze schilderijen werden gemaakt. Het goud van de Masker Schilderijen van Venetië is zichtbaar voordat het gezicht is, en er is niets in de compositie dat dit probeert te voorkomen.

Op een muur gedraagt dit goud zich niet als een gewone kleur. Het verandert met het uur: discreet onder een middaghelderheid, het ontwaakt zodra een lamp het schuin raakt, en het is 's avonds dat deze schilderijen hun volledige waarde bereiken. Een aan de zijkant verlichte ophanging haalt er veel meer uit. Dit maakt het ook mogelijk dat een vergulde masker zonder problemen boven een donker meubelstuk kan worden geplaatst: het brengt zijn eigen helderheid met zich mee in plaats van erom te vragen van de kamer.

Deze barsten in het ivoor zijn geen toevallige verfongelukjes

Kom dichterbij de ivoorachtergronden en de bleke groentinten: het oppervlak is bedekt met een fijn raster van scheuren, zoals het glazuur van een oud porselein. De Tabellen Masker van Venetië nemen hier een realiteit uit de ateliers over. Het Venetiaanse masker wordt gevormd door papier te lijmen, vervolgens wordt een laag wit krijt aangebracht dat wordt geschuurd voordat er wordt geverfd; met de seizoenen krimpt en scheurt deze laag. Een barst vertelt daarom over een object dat is gebruikt, van carnaval naar carnaval is gedragen. Het schilderen van slijtage in plaats van nieuw, is het geven van de voorkeur aan geheugen boven een etalage.

Beige muur of inkmuur: wat het ivoor van het masker wordt

Elk Tableau Masque de venise wordt gekenmerkt door twee materialen: een mat ivoorwit dat het licht absorbeert en een goud dat het terugkaatst. Deze combinatie vraagt om een ruimte waar het licht gericht is in plaats van diffuus, een gang met wandlampen, een eetkamer met laaghangend licht, een trappenhuis. Op een bleke wand smelt het ivoor van het masker samen en tekent alleen het goud nog het gezicht; op een diepe, donkergroene of inktblauwe muur keert de verhouding om en wordt het hele gezicht losgekoppeld van een blok. De gekozen muur bepaalt wat je als eerste ziet.

De uitgewiste stad achter de Tableaux Masque de venise

Waar komt de mist vandaan die de façades achter het masker opslokt?

Achter elk gezicht laten de Tableaux Masque de venise steeds hetzelfde zien: verweerde façades, een hergerekend klokkentoren, het water van een kanaal, allemaal ondergedompeld in een grijze mist. Kijk hoe deze achtergrond is behandeld: geen enkele contour is gesloten, de daken verliezen hun rand op halverwege, en de grijsheid stijgt van het waterniveau naar de hemel alsof hij uit het kanaal zelf komt. Zo slokt de januari mist de lagune op, op hetzelfde moment dat de bals plaatsvonden. Een helder masker voor een opgeloste stad : het doek toont niets anders.

Deze vage diepte produceert een heel concreet effect zodra het doek aan de muur hangt: het duwt de wand terug. Het oog blijft aanvankelijk aan het gezicht kleven, dichtbij en scherp, en glijdt vervolgens naar een verte die het nooit helemaal kan lezen, en het beeld begint te functioneren als een opening. Een kamer zonder raam wint er enorm aan : trappenhuis, blinde entree, muur van een gang. Waar een vrij landschap zijn horizon zou opleggen, laat de mist het oog het werk zelf afmaken.

Het kanaal achter het gezicht keert de Venetiaanse traditie om

Meet de plaats die de stad hier inneemt: een boot, een oever, twee of drie gebouwen op een smalle strook, en altijd achter een figuur die de rest inneemt. De Tableaux Masque de venise keren zo de klassieke Venetiaanse weergave om, die de Grand Canal over de hele breedte uitspreidt, met getelde koepels en uitgelijnde stenen. Op deze doeken kan geen monument worden genoemd, geen façade is leesbaar genoeg om te worden herkend. De stad wordt een kleur, geen adres, en het is het masker, het enige duidelijke element, dat de schaal van het beeld geeft.

Op welke muren rust de mist van de Tableaux Masque de venise het best?

De mistige achtergrond van de Tableaux Masque de venise speelt een rol die er zelden aan wordt toegeschreven: het levert een gekleurd grijs op, soms blauwachtig, soms zandkleurig, dat dient als buffer tussen het masker en de kamer. Het resultaat is dat een bordeauxrood of een diepblauwe kleur de muur niet direct raakt, maar wordt gedempt door dit tussengebied. Daarom passen deze doeken zowel goed bij een crèmekleurige pleister als bij een diepgroene kleur, en passen ze moeiteloos bij donker hout, fluweel of naakt steen. De mist dient als een overgang.

Kaal mond en bewerkte hand: de taal van de Tableaux Masque de venise

Is het een verrassing dat de mond altijd open blijft?

Een detail herhaalt zich van het ene doek naar het andere tot het in het oog springt: het masker stopt bij de jukbeenderen. De lippen blijven zichtbaar, vaak karmozijnrood, soms opengelaten. De Tableaux Masque de venise nemen hierin een zeer praktische beperking over van het Venetiaanse object over, waarvan de vorm de onderkant van het gezicht vrijgeeft zodat men kan drinken, eten en praten zonder het ooit te verwijderen, dus een hele nacht door zonder herkenning. Vandaar komen deze handen die een beker dragen. De mond is het enige gebied waar nog iets leesbaars is, en daar concentreert de schilder de uitdrukking.

Deze collectie verandert alles voor wie er een van deze werken in huis heeft. Een gewoon portret stelt een individu voor, met zijn tijd, zijn familie, zijn blik die je van kamer tot kamer volgt. Hier is het gezicht aanwezig maar anoniem: het neemt de plaats in van een portret zonder de last ervan te dragen. Je hangt een aanwezigheid op, niet iemand. Daarom passen deze beelden in een gedeelde woonkamer, een logeerkamer of een kantoor, waar het beeld van een onbekende iedereen ongemakkelijk zou maken.

Een geknoopte lint, een kwastje, een handschoen: waar houden deze maskers rekening mee?

De accessoires die terugkomen in de Tableaux Masque de venise zijn niet zomaar versieringen: ze vertellen hoe het masker vastzat. Een strakke lint om de nek, een passementarij-kwastje dat langs de wang hangt, een bewerkte hand onder het kin, en deze laatste gebaar is de directe herinnering aan een vrouwelijk masker dat werd vastgehouden door een knoop aan de achterkant te bijten, wat de drager veroordeelde tot absolute stilte. De zwarte sluier en de cape verlengen dezelfde bedoeling. Elke bevestiging is een versiering geworden, en dat is wat deze handen zo verontrustend maakt.

Voor wie deze werken vanuit een bank bekijkt, vertellen deze kleine elementen het hele verhaal. Ze dwingen je om te beslissen wat er speelt: een omhooggehouden beker suggereert een feest dat al ver is gevorderd, een handschoen onder de kin houdt een bekentenis in, een zwarte sluier zegt dat je niets meer zult zien. De gebaar vervangt het gezicht en laat ieder de rest invullen. Dat is wat deze beelden onderscheidt van een eenvoudige objectstudie op een neutrale achtergrond, en wat ze praatbaar maakt door te zwijgen.

Bloeiende bladeren en gouden voluten: de versiering van de Tableaux Masque de venise

Kom dichterbij de voorhoofd en de wangen: op de Tableaux Masque de venise is geen enkel oppervlak kaal gelaten. Een bladrank loopt van de slaapwang tot de appelwang, kleine bloemen openen zich in de ooghoek, gouden voluten volgen de neusrug als een ader. Niets is willekeurig geplaatst, dit decor sluit aan bij de reliëf van het gezicht en benadrukt het precies waar de huid zou bewegen, bij de wenkbrauwen, de oogleden, de wangen. De versiering neemt de plaats in van de uitdrukking : hoe meer het masker versierd is, hoe minder het laat zien wat het denkt.

Veelgestelde vragen over de Tableaux Masque de venise

Zijn dit de maskers van het huidige carnaval of die van de XVIIIe-eeuwse bals?

Alles in deze werken verwijst naar een oud masker in plaats van naar een souvenirstand: het in goud aangebrachte blad, de gekraakte krijt wit, de zwarte sluier, de cape, de soberheid van de vormen. Het carnaval dat in de hedendaagse tijd is hernieuwd, heeft de veren en felle kleuren vermenigvuldigd; de collectie houdt zich aan een soberder repertoire, dat van de bals van de Serenissima, waar het masker in de eerste plaats diende om de rang van de drager te wissen.

Bordeaux, marineblauw, aquagreen: hoe combineert u deze maskers met een al kleurrijke kamer?

Twee elementen vergemakkelijken de combinatie. Goud, dat overal aanwezig is, past bij messing, honinghout en crèmekleurige stoffen; de grijze mist van de achtergrond dempt de felle kleuren voordat ze je muur bereiken. Let op de secundaire kleur van het masker, bordeaux, paars of groen, en laat die één keer in de kamer terugkomen, op een kussen of een ruggensteun. Vermijd alleen het plaatsen van deze gezichten tegen een reeds zeer belaste wand: ze eisen leegte om zich heen.

Wat onderscheidt een Venetiaans masker van een Italiaans komedie masker?

De maskers van Arlequin of Pantalon zijn van donker leer, bedekt met rimpels en uitstekende neuzen: ze wijzen een karakter toe, en men lacht voordat de acteur spreekt. De gezichten in deze collectie doen het omgekeerde. Glad, sculpturaal, versierd met bladeren en vergulding, ze onttrekken de identiteit in plaats van er een te geven. Daarom behouden deze werken hun mysterie door de jaren heen in plaats van hun verhaal te onthullen bij de eerste blik.